Wybory parlamentarne w Kirgistanie w 2020 roku

Wybory parlamentarne w Kirgistanie w 2020 roku
Państwo  Kirgistan
Rodzaj wybory parlamentarne
Data przeprowadzenia 4 października 2020
Data zarządzenia 3 lipca 2020
przez: Sooronbaj Dżeenbekow
Podstawa prawna Konstytucja Kirgistanu, Ustawa o wyborach Prezydenta Republiki Kirgistan i deputowanych Rady Najwyższej Republiki Kirgistan
Ordynacja wyborcza Ordynacja proporcjonalna
poprzednie:
2015
następne:
brak
Strona internetowa

Wybory parlamentarne w Kirgistanie w 2020 roku – odbywające się 4 października 2020 roku wybory do Rady Najwyższej. Dwa dni później zostały uznane przez Centralną Komisję Wyborczą za nieważne pod wpływem protestów.

Ordynacja wyborcza[edytuj | edytuj kod]

Wybory zarządzone zostały 3 lipca 2020 przez prezydenta Sooronbaja Dżeenbekowa[1]. 120 deputowanych zostanie wybranych w ordynacji proporcjonalnej. Każda partia wystawi jedną, ogólnokrajową listę. Warunkiem dostania się ugrupowania do Rady Najwyższej jest przekroczenie 7%, ogólnokrajowego progu wyborczego oraz 0,7% progu wyborczego w każdym w siedmiu obwodów oraz miastach Osz i Biszkek. Żadnej z partii nie może przypaść więcej niż 65 mandatów[2].

Kandydaci[edytuj | edytuj kod]

Początkowo zarejestrowane zostały 44 partie[3]. 20 sierpnia kirgiska Centralna Komisja Wyborcza podała informację, że wymóg przeprowadzenia partyjnego zjazdu oraz zatwierdzenia na nim listy kandydatów spełniły 23 partie[4]. Oficjalnie zarejestrowanych zostało 16 partii[5].

25 sierpnia partia Kyrgyzstan według opinii Komisji Wyborczej spóźniła się ze złożeniem dokumentów[6]. Postanowienie to poparło szereg organizacji pozarzadowych oraz partii politycznych, m.in.: Ata Meken, czy Bir Boł[7]. Ugrupowanie nie zgodziło się z tą decyzją i wystąpiło na drogę sądową. Ostatecznie Sąd Najwyższy unieważnił ją co umożliwiło jej start w wyborach[8].

Tursunbaj Bakir uułu 26 sierpnia złożył skargę do Komisji Wyborczej dotyczącą przedstawienia przez partię Bütün Kyrgyzstan innej listy kandydatów niż przyjęta na zjeździe partii, co byłoby złamaniem obowiązujących przepisów[9]. 3 września komisja większością głosów uznała ją za zasadną i odmówiła ugrupowaniu prawa do startu w wyborach[10][11]. 9 września sąd pierwszej instancji uznał tę decyzję za niezgodną z prawem co umożliwiło partii wzięcie udziału w wyborach[12]. Centralna Komisja Wyborcza nie złożyła apelacji do tego wyroku[13].

Również 26 sierpnia odmówiono rejestracji partii Aktiw z powodu zgłoszenia listy kandydatów niespełniających wymogów określonych przez Ustawę o wyborach Prezydenta Republiki Kirgistan i deputowanych Rady Najwyższej Republiki Kirgistan oraz nieprzedstawienia dokumentów potwierdzających wpłatę pieniędzy koniecznych do wzięcia udziału w wyborach[14]. 8 września sąd pierwszej instancji potwierdził decyzję komisji[15].

Sondaże[edytuj | edytuj kod]

Ośrodek Data SDPK Respublika Ata-Dżurt Birimdik Ata Meken Bütün Kyrgyzstan Kyrgyzstan Bir Boł Önügüü-Progres Inne Nie wiem Na żadną/przeciw wszystkim Jeszcze nie zdecydowałem Nie będę głosować
Общее дело 4–24 czerwca 13,1% 12,0% 7,4% 5,5% 3,0% 2,6% 1,7% 7,1% 23,2% 22,1% 2,3%
Center for Insights in Survey Research 6–15 sierpnia 6% 7% 8% 6% 6% 4% 2% 3% 5% 5% 27% 15% 2% 10%

Głosowanie, frekwencja i wyniki wyborów[edytuj | edytuj kod]

Frekwencja[edytuj | edytuj kod]

Uprawnionych do głosowania było 3 523 554 obywateli. Według komunikatów Centralnej Komisji Wyborczej frekwencja wynosiła o godzinie 10:00 6,72%, o godzinie 12:00 17,73%, o 14:00 28,11 %, o 18:00 45,26%, o 20:00 45,54% (godzina zamknięcia lokali wyborczych), natomiast według komunikatu z godziny 21:50 54,42%[16].

Wyniki[edytuj | edytuj kod]

Kirgistan
Godło Kirgistanu
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Kirgistanu

Wikiprojekt Polityka

Po masowych protestach w kraju 6 października Centralna Komisja Wyborcza unieważniła wyniki wyborów parlamentarnych[17].

Wyniki po przeliczeniu głosów z 100% komisji wyborczych
Numer

partii

Nazwa partii Lider Liczba głosów Wynik
1. Birimdik Marat Amankulow 484 616 24,58 %
2. Mekenczil Kamczybek Taszijew 135 724 6,88 %
3. Yjman Nuru Nurdżigit Kadyrbekow 66 374 3,37%
4. Mekenim Kyrgyzstan Mirlan Bakirow 468 671 23,77%
5. Reforma Klara Sooronkulowa 32 331 1,64%
6. Ata Meken Ömürbek Tekebajew 79 722 4,04%
7. Zamandasz Dżengiszbek Moldokmatow 42 681 2,16%
8. Bütün Kyrgyzstan Adachan Madumarow 144 045 7,30%
9. Social-demokrattar Seidbek Atabajew 41 685 2,11%
10. Meken Yntymagy Temirbek Asanbekow 12 353 0,63%
11. Partia weteranów Akbokon Tasztanbekow 3 396 0,17%
12. ORDO Mirbek Mijarow 4 271 0,22%
13. Bir Boł Altynbek Sulajmanow 60 026 3,04%
14. Respublika Mirlan Dżeenczorojew 113 462 5,75%
15. Kyrgyzstan Kanatbek Isajew 171 805 8,71%
16. Czong Kazat Maksat Mamytkanow 45 787 2,32%
Przeciw wszystkim 35 288 1,79%
Frekwencja 1 942 237 56.49%
Źródło: Centralna Komisja Wyborcza
Birimdik Mekenczil Yjman Nuru Mekenim Kyrgyzstan Reforma Ata Meken Zamandasz Bütün Kyrgyzstan Social-demokrattar Meken Yntymagy Partia weteranów ORDO Bir Boł Respublika Kyrgyzstan Czong Kazat Przeciw wszystkim Frekwencja
Miasto wydzielone/obwód # % # % # % # % # % # % # % # % # % # % # % # % # % # % # % # % # % # %
Biszkek 44603 16,52% 14726 5,45% 13095 4,85% 44794 16,59% 17692 6,55% 15095 5,59% 6036 2,24% 16308 6,04% 19051 7,06% 2811 1,04% 1147 0,42% 909 0,34% 6227 2,31% 28323 10,49% 10308 3,82% 13267 4,91% 12251 4,54% 266643 53,58%
Osz 64782 52,68% 5846 4,75% 2532 2,06% 19989 16,25% 704 0,57% 4960 4,03% 1375 1,12% 6042 4,91% 170 0,14% 104 0,08% 59 0,05% 30 0,02% 2521 2,05% 2404 1,95% 8251 6,71% 347 0,28% 1137 0,92% 121253 67,37%
Obwód dżalalabadzki 93457 24,94% 44873 11,97% 9424 2,51% 106834 28,51% 1291 0,34% 7589 2,03% 5834 1,56% 30812 8,22% 702 0,19% 772 0,21% 407 0,11% 236 0,06% 13976 3,73% 8476 2,26% 40295 10,75% 1476 0,39% 2624 0,70% 369078 57,33%
Obwód issykkulski 21638 14,40% 16332 10,87% 6996 4,66% 32694 21,76% 2601 1,73% 10701 7,12% 3349 2,23% 2356 1,57% 4481 2,98% 4199 2,79% 176 0,12% 415 0,28% 2159 1,44% 13742 9,15% 9793 6,52% 12239 8,15% 4038 2,69% 147909 50,87%
Obwód naryński 23033 23,53% 5548 5,67% 6445 6,85% 14490 14,80% 823 0,84% 5581 5,70% 7432 7,59% 2162 2,21% 3431 3,50% 715 0,73% 174 0,18% 232 0,24% 2291 2,34% 6082 6,21% 11647 11,90% 3967 4,05% 2492 2,55% 96545 54,79%
Obwód oszyński 123073 31,00% 19968 5,03% 7113 1,79% 124558 31,37% 947 0,24% 8433 2,12% 11281 2,84% 35228 8,87% 306 0,08% 224 0,06% 295 0,07% 202 0,05% 19577 4,93% 8509 2,14% 28148 7,09% 723 0,18% 2048 0,52% 390633 57,23%
Obwód tałaski 16705 19,04% 4635 5,28% 4640 5,29% 18733 21,36% 877 1,00% 5031 5,74% 886 1,01% 1132 1,29% 394 0,45% 1441 1,64% 64 0,07% 336 0,38% 1394 1,59% 16582 18,90% 10781 12,29% 1582 1,80% 1278 1,46% 86491 58,04%
Obwód czujski 63830 19,91% 11873 3,70% 11279 3,52% 74902 23,37% 6371 1,99% 17286 5,39% 5155 1,61% 14310 4,46% 12535 3,91% 1676 0,52% 931 0,29% 1659 0,52% 5471 1,71% 24491 7,64% 43237 13,49% 11541 3,60% 8436 2,63% 314983 53,69%
Obwód batkeński 33073 23,37% 10763 4,61% 4190 2,96% 31509 22,27% 465 0,33% 4451 3,15% 1222 0,86% 31570 22,31% 426 0,30% 320 0,23% 129 0,09% 244 0,17% 6167 4,36% 4611 3,26% 9269 6,55% 309 0,22% 820 0,58% 139538 49,09%
Zagranica 422 4,58% 1160 12,58% 660 7,16% 168 1,82% 560 6,08% 595 6,45% 111 1,20% 4125 44,75% 189 2,05% 91 0,99% 14 0,15% 8 0,09% 243 2,64% 242 2,63% 76 0,82% 336 3,65% 164 1,78% 9164 28,11%

Reakcja na wynik wyborów[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Protesty w Kirgistanie.

4 października, po zakończonym głosowaniu i podaniu wstępnych wyników doszło do masowych protestów w których udział wzięli zwolennicy wszystkich partii, którym nie udało się dostać do Parlamentu (z wyjątkiem Partii Weteranów). Milicja w stolicy kraju użyła siły wobec protestujących. Wśród poszkodowanych znalazł się m.in.: Dżanarbek Akajew[18][19]. W wyniku zamieszek doszło do uwolnienia z aresztu śledczego byłego prezydenta Ałmazbeka wraz z dziewięciorgiem jego zwolenników[20].

Po przejęciu przez protestujących budynku Parlamentu powołana została Rada Koordynacyjna na której czele stanął lider Bütün Kyrgyzstan Adachan Madumarow[21]. Jednocześnie ogłoszone zostało nadzwyczajne posiedzenie Dżongku Kengesz jeszcze trwającej IV kadencji na którym powołani zostali: na stanowisko premiera Sadyr Dżaparow oraz na stanowisko toraga Myktybek Abdyldajew[22]. 9 października prezydent podpisał ukaz o odwołaniu ze stanowiska premiera Kubatbeka Boronowa[23]. Do ponownego głosowania doszło 10 października, kiedy kandydaturę Dżaparowa poparto jednogłośnie. Wybrany został również skład rady ministrów. Funkcję pierwszego wice-premiera objął Ałmazbek Baatyrbekow[24][25]. Kwestia ważności głosowania została jednak podana w wątpliwość przez ekspertów oraz polityków (m.in. Aidę Kasymalijewą, czy Feliksa Kułowa)[26][27]. Do ponownego głosowania doszło 14 października. Po raz kolejny jednogłośnie została poparta kandydatura Dżaparowa[28].

15 października decyzję o swojej dymisji ogłosił Sooronbaj Dżeenbekow[29]. Pełniącym obowiązki prezydenta ogłosił się premier Sadyr Dżaparow[30].  

Centralna Komisja wyborcza wyznaczyła datę nowych wyborów na 20 grudnia 2020[31]. Jednocześnie w Parlamencie został zgłoszony projekt zmian w Konstytucji dotyczący przeprowadzenia wyborów. Jego inicjatorami byli m.in.: Ömürbek Tekebajew, Tałant Mamytow oraz Ałtynbek Sułajmanow[32]. Głównym jego celem ma być przeniesienie wyborów na 2021 rok. Jego przyjęcie miałoby zostać poprzedzone referendum[33].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Президент назначил дату выборов в Жогорку Кенеш, 3 lipca 2020 [dostęp 2020-08-03] (ros.).
  2. 64-берене. Шайлоонун натыйжаларын аныктоо жана расмий жарыялоо, [w:] Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө, Biszkek, 2 lipca 2011 [dostęp 2020-08-03] (kirg.).
  3. Дарья Подольская, Выборы-2020. ЦИК зарегистрировала уполномоченных представителей СДПК, Biszkek , 3 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-03] (ros.).
  4. Саясый партиялардын КР ЖК депутаттыгына талапкерлердин тизмесин көрсөтүүсү аяктады, Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы, 20 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-28] (kirg.).
  5. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо, Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы [dostęp 2020-09-13] (kirg.).
  6. Бакыт Асанов, Бакыт Төрөгелди, БШК «Кыргызстандын» документтерин артка кайтарды, Азаттык үналгысы, 25 sierpnia 2020 [dostęp 2020-09-06] (kirg.).
  7. Несколько партий Кыргызстана заявили о массовом подкупе и применении админресурса, 27 sierpnia 2020 [dostęp 2020-09-06] (ros.).
  8. Екатерина Улитина, Для участия в выборах зарегистрированы четыре партии, Wieczernij Biszkek, 3 września 2020 [dostęp 2020-09-06] (ros.).
  9. Екатерина Улитина, Бакир уулу обвинил „Бутун Кыргызстан” в фальсификации списка кандидатов, Wieczernij Biszkek, 26 sierpnia 2020 [dostęp 2020-09-06] (ros.).
  10. Мария Орлова, Выборы-2020. Партия «Бутун Кыргызстан» снята с гонки, 3 września 2020 [dostęp 2020-09-04] (ros.).
  11. КР БШК маалымат бөлүмү, БШК „Бүтүн Кыргызстан” партиясынан талапкерлердин тизмесин каттоодон баш тартты, Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы, 3 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-08] (kirg.).
  12. Суд поддержал жалобу „Бутун Кыргызстан”. Партия будет участвовать в выборах 515 2, Wieczernij Biszkek, 9 września 2020 [dostęp 2020-09-12] (ros.).
  13. Бакыт Басарбек, ЦИК не будет обжаловать решение суда по партии „Бутун Кыргызстан”, Wieczernij Biszkek, 9 września 2020 [dostęp 2020-09-12] (ros.).
  14. КР БШК маалымат бөлүмү, БШК “Актив” партиясынан талапкерлердин тизмесин каттоодон баш тартты, Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы, 3 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-08] (kirg.).
  15. КР БШК маалымат бөлүмү, Бишкек шаарынын административдик соту „Актив” саясий партиясынын арызын канааттандыруудан баш тартты, Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы, 4 września 2020 [dostęp 2020-09-12] (kirg.).
  16. Оксана Гут, Явка избирателей, нарушения в ходе выборов - текстовая трансляция из ЦИК КР, Wieczernij Biszkek, 4 października 2020 [dostęp 2020-10-08] (ros.).
  17. БШК шайлоолордогу добуш берүү жыйынтыгын жараксыз деп тапты, Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы, 6 października 2020 [dostęp 2020-10-06] (kirg.).
  18. Екатерина Улитина, Разгон митингующих в Бишкеке: Есть раненые, среди них Жанар Акаев, Wieczernij Biszkek, 5 października 2020 [dostęp 2020-10-08] (ros.).
  19. Столкновения митингующих с силовиками, демонстранты дают отпор, Радио Азаттык, 5 października 2020 [dostęp 2020-10-08] (ros.).
  20. Экс-президента Киргизии Алмазбека Атамбаева освободили из СИЗО, Biszkek , 6 października 2020 [dostęp 2020-10-08] (ros.).
  21. Екатерина Улитина, В КР создан координационный совет. Его возглавил Адахан Мадумаров, Wieczernij Biszkek, 6 października 2020 [dostęp 2020-10-08] (ros.).
  22. Сообщается об избрании Мыктыбека Абдылдаева спикером Жогорку Кенеша, Радио Азаттык , 6 października 2020 [dostęp 2020-10-08] (ros.).
  23. Мария Орлова, Президент Сооронбай Жээнбеков подписал указ об отставке правительства, 9 października 2020 [dostęp 2020-10-09] (ros.).
  24. Алина Мамаева, Садыр Жапаров возглавил кабмин, Wieczernij Biszkek, 10 października 2020 [dostęp 2020-10-11] (ros.).
  25. Парламент избрал Садыра Жапарова премьер-министром Кыргызстана, Радио Азаттык, 10 października 2020 [dostęp 2020-10-11] (ros.).
  26. Екатерина Улитина, Касымалиева о заседании ЖК, где выбрали премьер-министра: Кворума не было, Wieczernij Biszkek, 11 października 2020 [dostęp 2020-10-11] (ros.).
  27. Екатерина Улитина, Назначение Садыра Жапарова поставили под сомнение - комментарий Кулова, Wieczernij Biszkek, 11 października 2020 [dostęp 2020-10-11] (ros.).
  28. Жогорку Кеңештин Басма сөз кызматы, Жогорку Кеңештин көпчүлүк коалициясы сунушталган Өкмөттүн курамын колдоду, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши, 14 października 2020 [dostęp 2020-10-16] (kirg.).
  29. Президент Сооронбай Жээнбеков: Мен үчүн өлкөбүздүн тынчтыгы, элибиздин бүтүндүгү, коомубуздун ынтымагы кызмат ордунан бийик. Ар бир мекендешимдин өмүрү — баарынан кымбат, Кыргыз Республикасынын Президентинин расмий Интернет сайты, 15 października 2020 [dostęp 2020-10-16] (kirg.).
  30. Оксана Гут, Садыр Жапаров стал и.о. президента Кыргызстана, Wieczernij Biszkek, 15 października 2020 [dostęp 2020-10-16] (ros.).
  31. КР БШК маалымат бөлүмү, БШК Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын кайра шайлоону дайындады, Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы, 21 października 2020 [dostęp 2020-10-22] (kirg.).
  32. Оксана Гут, В Кыргызстане повторные выборы в Жогорку Кенеш могут отложить до весны 2021, Wieczernij Biszkek, 22 października 2020 [dostęp 2020-10-22] (ros.).
  33. Болот Колбаев, Сначала референдум, потом - выборы. ЖК принял новый закон, Радио Азаттык, 22 października 2020 [dostęp 2020-10-22] (ros.).

© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.