Wolność słowa

Ten artykuł dotyczy praw człowieka. Zobacz też: inne znaczenia.

Wolność słowa – prawo do publicznego wyrażania własnych poglądów. Współcześnie jest uznawana jako standard norm cywilizacyjnych, chociaż dopuszczalne są jej ograniczenia. Uważana jest za czynnik demokracji.

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Wśród zagrożeń dla wolności słowa wymienia się następujące czynniki[1]:

  • obawy o bezpieczeństwo;
  • ograniczanie praw dziennikarzy lub politycznej opozycji;
  • kontrolę mediów w celu szerzenia propagandy lub negowania krytyki wobec rządu;
  • wprowadzanie i egzekwowanie prawa przeciwko bluźnierstwom;
  • blokowanie lub monitorowanie mediów społecznościowych i innej komunikacji w cyberprzestrzeni.

Naruszanie prawa do prywatności poprzez inwigilację jest według Human Rights Watch oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych jednym z istotnych zagrożeń dla wolności słowa[2][3].

Wolność słowa w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Wolność słowa w Polsce po raz pierwszy potwierdzona została przez Kazimierza Wielkiego w 1347 roku w tzw. statutach wiślickich.

Brak wolności słowa charakteryzuje systemy teokratyczne, totalitarne i autorytarne. Represje związane z wolnością słowa nie są tylko domeną wyżej wymienionych systemów, są spotykane także w krajach uważanych za przestrzegające zasad demokracji. Zazwyczaj związane jest to z presją kogoś na wyższym stanowisku czy też osoby mającej wpływy w środowiskach decyzyjnych (np. polityk, redaktor encyklopedii, dziennika, itd.). Zazwyczaj odbywa się to poprzez blokowanie treści (informacji), które są niewygodne, niepotwierdzające poglądów osoby represjonującej. Wolność słowa gwarantują art. 14, 25, 49, 53 oraz 54 Konstytucji RP.

W rzeczywistości wolność słowa rzadko jest w pełni nieograniczona, np. w Polsce Kodeks karny zabrania publicznego znieważania Prezydenta RP oraz innych konstytucyjnych organów RP, przestępstwem może być też zniewaga i zniesławienie. Ponadto przestępstwem jest zaprzeczanie publicznie i wbrew faktom zbrodniom nazistowskim, komunistycznym oraz innym zbrodniom przeciw pokojowi, ludzkości oraz zbrodniom wojennym, czyli tak zwany negacjonizm.

Przestępstwem jest też obraza uczuć religijnych. Przepis ten w środowiskach niezwiązanych z Kościołem wzbudza wiele kontrowersji. Według Jerzego Urbana taki przepis prawa jest „szczytem idiotyzmu”[4], gdyż uważa, że nie da się obrazić uczuć, do których zalicza się też miłość lub nienawiść[4]. Z kolei serwis Racjonalista.pl uważa iż ten przepis może być nadużywany celem zwalczania treści niewygodnych dla konkretnej wspólnoty wyznaniowej[5][6]. Jako przykład podaje sytuację z roku 2001, kiedy to grupa tysiąca osób wniosła pozew przeciwko projekcji filmu Dogma na terenie Polski. W trakcie procedur prawnych okazało się, że z grupy pozywających film obejrzało zaledwie 12 osób, w związku z czym nie mogły zostać obrażone czymś, z czym nie miały kontaktu[5]. Ponadto tygodnik Wprost zauważa dwa procesy sądowe w Polsce w sprawie obrazy uczuć religijnych, w których pojawiają się skrajnie różne wyroki. W jednym z nich skazano Dorotę Rabczewską za wypowiedź, sugerującą, iż autorzy Biblii mieliby ją pisać pod wpływem środków odurzających oraz alkoholu. Skarga konstytucyjna o stwierdzenie niezgodności art. 196 k. k. z Konstytucją została przyjęta do rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny[7] i odrzucona[8]. Natomiast Adam Darski, który został pozwany za publiczne podarcie Biblii w trakcie koncertu, został uniewinniony, gdyż sąd uznał to za przejaw działalności artystycznej[9].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Free Speech at Risk, „CQ Researcher by CQ Press”, ISSN 1942-5635 [dostęp 2017-01-26] (ang.).
  2. UN report: The link between State surveillance and freedom of expression | Privacy International, www.privacyinternational.org [dostęp 2017-01-26] (ang.).
  3. The NSA’s Global Threat to Free Speech, „Human Rights Watch”, 18 listopada 2013 [dostęp 2017-01-26] (ang.).
  4. a b Łukasz Szewczyk: Naczelny NIE oskarżony o obrazę uczuć religijnych. "Szczyt idiotyzmu" (pol.). Media2.pl, 06.07.2013 (0:14). [dostęp 2013-07-07]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  5. a b Mariusz Agnosiewicz: Obraza uczuć religijnych [1] (pol.). Racjonalista.pl. [dostęp 2013-07-07].
  6. Ryszard Bałczyński: Analiza semantyczna pojęcia obraza uczuć religijnych (pol.). Racjonalista.pl. [dostęp 2013-09-15].
  7. Skarga Dody przyjęta przez TK. Co dalej z przepisem o obrazie uczuć religijnych? (pol.). 19 sierpnia 2013 09:30. [dostęp 2013-09-15].
  8. TK nie uznał racji Dody. Kara za obrazę uczuć religijnych zgodna z konstytucją
  9. Doda, ucz się od Nergala jak obrażać chrześcijan (pol.). W: Wprost [on-line]. 2012-01-16 22:06. [dostęp 2013-07-31].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.