Teodor Morawski

Teodor Morawski
Ilustracja
Herb
korab
Data i miejsce urodzenia 1 listopada 1797
Mikołajewice
Data i miejsce śmierci 21 września 1879
Paryż
Ojciec Michał Morawski
Matka Teresa z Podczaskich

Teodor Morawski herbu Korab (ur. 1 listopada 1797 w Mikołajewicach, zm. 21 września 1879 w Paryżu) – polski polityk związany z kaliszanami, uczestnik powstania listopadowego, historyk, wydawca, wolnomularz[1].

Urodził się 1 listopada 1797 r. w Mikołajewicach nad Wartą w rodzinie ziemiańskiej pieczętującej się rozpowszechnionym na ziemi sieradzkiej h. Korab. Był synem Michała – cześnika sieradzkiego i Teresy z Podczaskich z Piwonic koło Kalisza; bratem Teofila. Uczył się w Warszawie w szkole prywatnej, potem w liceum.

W 1816 r. ukończył Szkołę Prawa i Administracji, przekształconą później w Uniwersytet Warszawski. Już na studiach tłumaczył różne utwory, a także sam pisał satyryczne wiersze. Wraz z Brunem Kicińskim wydawał m.in. "Tygodnik Literacki Polski i Zagraniczny" oraz "Gazetę Codzienną Narodową i Obcą", później gazetę "Orzeł Biały". Cenzura jednak uniemożliwiła pracę wydawniczą.

Był uczestnikiem tajnych związków, był członkiem loży wolnomularskiej Bracia Zjednoczeni w 1820 roku[2], był współzałożycielem Towarzystwa Patriotycznego, dla którego napisał tekst przysięgi:

"Przysięgam w obliczu Boga Wszechmogącego i Ojczyzny i ręczę słowem honoru, że użyję wszelkich sił moich do wskrzeszenia mojej lubej Matki, że poświęcę dla jej wolności i niepodległości nie tylko mój majątek, ale nawet i życie"[3].

Wkrótce jednak opuścił Warszawę i udał się do Dąbrówki – majątku przeznaczonego dla niego przez rodziców. Odtąd stał się czynnym członkiem tzw. partii kaliskiej, której przewodzili bracia Bonawentura Niemojowski i Wincenty Niemojowski. W 1825 r. został posłem, lecz po udziale w demonstracyjnym powitaniu na rogatkach Warszawy Wincentego Niemojowskiego został z rozkazu księcia Konstantego aresztowany do końca obrad sejmu. Morawski wrócił do Dąbrówki, lecz obawiając się ponownego aresztowania przez Drezno wyjechał do Paryża, gdzie po wybuchu powstania opisywał w prasie francuskiej sytuację w Królestwie Polskim i reprezentował Rząd Narodowy Królestwa Polskiego we Francji.

W lipcu 1831 r. wrócił do kraju i włączył się w nurt polityki. Deputowany i poseł z powiatu kaliskiego województwa kaliskiego na sejm powstańczy od 23 lipca 1831 roku[4]. Stał się jednym z najaktywniejszych członków grupy kaliszan. 20 sierpnia 1831 r. został mianowany ministrem spraw zagranicznych ostatniego Rządu Narodowego. Wraz z innymi członkami rządu złożył władzę 23 września 1831 r. i 26 września tegoż roku wyemigrował do Paryża. Wyłączony z carskiej amnestii, zaocznie został skazany przez Rosję na ścięcie; pozbawiony majątku, pozostał do końca życia na emigracji.

Tam związał się z obozem księcia Adama Czartoryskiego, którego był bliskim doradcą. W 1832 był jednym z założycieli Towarzystwa Literackiego w Paryżu.[5] Członek Sekretariatu Generalnego Hôtel Lambert[6]. W latach 1871–1872 ukazało się w Poznaniu jego 6-tomowe Dzieje narodu polskiego w krótkości zebrane, które doprowadził do okresu upadku powstania listopadowego.

Ożenił się z Francuzką, wdową po płk. Malletcie, zmarłą w 1851 r. Dzieci nie miał. Teodor Morawski umarł w Paryżu 21 września 1879 r. i spoczywa na cmentarzu Père-Lachaise.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ludwik Hass, Sekta farmazonii warszawskiej, Warszawa 1980, s. 440.
  2. Stanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738-1821, w: Archiwum Komisji Historycznej, t. XIV, Kraków 1930, s. 265.
  3. Wyrok Sądu Seymowego Krolestwa Polskiego w sprawie naprzeciw hr. Sołtykowi, Krzyżanowskiemu, Majewskiemu, Dembkowi, Zabłockiemu, Grzymale, Plichcie i hr. Załuskiemu o zbrodnią stanu obwinionym w r. 1828 wydany Warszawa 1831, s. 12n.
  4. Andrzej Biernat, Ireneusz Ihnatowicz, Vademecum do badań nad historią XIX i XX wieku, Warszawa 2003, s. 480.
  5. Anna Mazanek, Towarzystwo Historyczno-Literackie, w: Literatura Polska, przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 1985, t. II, s. 482.
  6. Joanna Nowak, Władysław Zamoyski, o sprawę polską w Europie (1848-1868), Poznań 2002, s. 33.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Chodyła Z., Morawski Teodor, [w:] "Wielkopolski Słownik Biograficzny" 1983 r., s. 495–496,
  • Ruszkowski A., Teodor Morawski – zapomniany polityk i historyk z sieradzkiej Dąbrówki, [w:] "Na sieradzkich szlakach" nr1/49/1998/XIII, s. 19-21.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.