Stanisław Wiechowicz

Stanisław Wiechowicz
Ilustracja
Stanisław Wiechowicz
Data i miejsce urodzenia 1893-11-2727 listopada 1893
Kroszyce
Pochodzenie polskie
Data i miejsce śmierci 1963-05-1212 maja 1963
Kraków
Gatunki muzyka poważna
Zawód kompozytor, pedagog, dyrygent chóralny, krytyk muzyczny
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

Stanisław Wiechowicz (ur. 27 listopada 1893 w Kroszycach k. Kielc, zm. 12 maja 1963 w Krakowie)[1][2]polski kompozytor, pedagog, dyrygent chóralny i krytyk muzyczny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Mikołaja (wiejskiego organisty) i Józefy z Halickich. Zamiłowania muzyczne odziedziczył po ojcu, który początkowo sam go uczył muzyki. Od 1904 do 1908 uczył się w IV Gimnazjum w Krakowie, a od 1908 do 1911 krakowskim Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego (klasa organów). W 1912 kontynuował studia muzyczne w Instytucie E. Jaqes-Dalcroze'a w Hellerau. Od 1913 do 1914 nauczał rytmiki i solfeżu w prywatnej szkole Janiny Mieczyńskiej w Warszawie. W latach 1914-1916 studiował w Konserwatorium Muzycznym w Petersburgu[3].

W 1916 powołano go do wojska. Służył w eskadrze Ilja Muromiec jako lotnik bez specjalizacji. W 1920 osiedlił się w Poznaniu, gdzie nauczał przedmiotów teoretycznych w Państwowej Akademii i Szkole Muzycznej. W latach 1920−1926 i 1930−1939 był profesorem konserwatorium w Poznaniu. W latach 1921−1939 był dyrygentem chórów poznańskich. W latach 1939-1945 został wysiedlony przez okupantów niemieckich i przebywał w majątku Tadeusza Halperta w Jeleńcu koło Ostrowca Świętokrzyskiego. Od 1945 (przeniesienie służbowe z Poznania) prowadził katedrę kompozycji w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie (obecnej Akademii Muzycznej). W 1951 został honorowym dyrektorem artystycznym Zjednoczenia Polskich Zespołów Śpiewaczych i Instrumentalnych[3].

Osiągnięcia[edytuj | edytuj kod]

Był autorem wielu prac z zakresu pedagogiki wokalnej. Pisał w Przeglądzie Muzycznym i Muzyce Polskiej. Otrzymał liczne nagrody artystyczne i odznaczenia państwowe, m.in. Krzyż Oficerski (1952)[4] i Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1959)[5].

Interesował się zwłaszcza muzyką chóralną i reprezentował w niej konsekwentny styl narodowy czerpiący wzory z polskiej muzyki ludowej. Był uczniem Władysława Żeleńskiego, Maksymiliana Steinberga, Józefa Wihtola i Vincenta d’Indy'ego oraz twórcą polskiej nowoczesnej pieśni chóralnej a cappella. Przygotował fundamentalny repertuar dla polskiego ruchu śpiewaczego. Rozwinął w znaczący sposób fakturę chóralną wzorując się niejednokrotnie na fakturze instrumentalnej. W niektórych rozwiniętych formach wprowadził technikę wariacyjną. Jego opracowania pieśni ludowych były bardzo oryginalne, świeże i wnikające w treść pieśni[3].

Opracował około stu pieśni a capella. Jego dorobek publicystyczny obejmuje 483 pozycje, w tym 379 recenzji i sprawozdań z imprez muzycznych, 28 recenzji wydawnictw muzycznych i około 80 artykułów o problematyce muzycznej[3]. Swoje doświadczenia dotyczące dyrygentury chóralnej zawarł w książce pt.: "Podstawowe uwagi dla dyrygentów chórowych" (Kraków, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1951).

Jego uczniami byli, m.in. Juliusz Łuciuk, Lucjan Kaszycki, Jan Janca, Krzysztof Meyer, Krzysztof Penderecki i Jan Fotek[6].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

7 lutego 1917 ożenił się z pianistką, Walentyną Nikołajewną Szaposznikow, która zmarła w 1938. W 1941 ożenił się ponownie, na wygnaniu w Ostrowcu Świętokrzyskim, z Marią Krystyną Sękowską[3].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • Order Świętego Sawy (1930),
  • złota odznaka honorowa ZPZSI (1933),
  • Srebrny Krzyż Zasługi (1936),
  • nagroda państwowa za całokształt działalności zawodowej (1939),
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1952),
  • nagroda Związku Kompozytorów Polskich za całokształt działalności muzycznej (1953),
  • Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955),
  • Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1959),
  • odznaka honorowa I stopnia z wieńcem laurowym ZZPSI (1959),
  • Odznaczenie Sztandaru Pracy I klasy (1963)[3].

Ważniejsze kompozycje[edytuj | edytuj kod]

  • Babie lato (1922)
  • Chmiel na orkiestrę (1927)
  • Pastorałki (1927)
  • Kantata romantyczna (1930)
  • Dzień słowiański (1929)
  • Ulęgałki (1944)
  • Kasia (1946)
  • Na glinianym wazoniku (1947)
  • Kantata żniwna (1948)
  • Kantata mickiewiczowska (1950)
  • Koncert staromiejski (1954)
  • Passacaglia i fuga (1960)
  • List do Marc Chagalla (1961); pamięci Janusza Korczaka)
  • Mruczkowe bajki, Kolędziołki beskidzkie, Pragną oczki, Kujawiak
  • utwory orkiestralne (parafrazy pieśni ludowych)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Adam Mrygoń, Wiechowicz Stanisław, [w:] Elżbieta Dziębowska (red.), Encyklopedia muzyczna PWM, wyd. I, t. 12 W-Ż część biograficzna, Kraków: PWM, 2012, s. 154-157, ISBN 978-83-224-0935-0.
  2. Małgorzata Kosińska: Stanisław Wiechowicz (pol.). culture.pl. [dostęp 2012-01-07].
  3. a b c d e f Krystyna Winowicz, biogram, w: red. Jan Hellwig, Amatorski zorganizowany ruch śpiewaczy Wielkopolski w latach 1892-1992, Wielkopolski Związek Śpiewaczy, Poznań, 1990, s. 398-402
  4. M.P. z 1952 r. nr 70, poz. 1078
  5. Profesorowie PWSM otrzymali wysokie odznaczenia państwowe. „Dziennik Polski”. Nr 235, s. 4, 3 października 1959. 
  6. Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Internetowy lokalizator grobów. Stanisław Wiechowicz. rakowice.eu. [dostęp 2019-02-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

podstawowa
  • Jolanta Bylczyńska, Twórczość chóralna Stanisława Wiechowicza, Sopot 1966.
uzupełniająca
  • Adam Mrygoń, Stanisław Wiechowicz: działalność. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1982.
  • Adam Mrygoń, Stanisław Wiechowicz: twórczość; cz. 2. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1989.
  • Jerzy Kurcz (red.).Stanisław Wiechowicz in memoriam : materiały z sympozjum w 100-lecie urodzin i 30-lecie śmierci Stanisława Wiechowicza, Kraków: Akademia Muzyczna. Katedra Wychowania Muzycznego. Zakład Chóralistyki, 1993.
  • Adam Mrygoń: Wiechowicz, Stanisław. W: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol.27. Macmillan Publishers Limited, 2001. ​ISBN 0-333-60800-3​ ; 1-56159-239-0
  • Ewa Mizerska-Golonek (red.), Stanisław Wiechowicz: by czas nie zaćmił i niepamięć. Kraków: Akademia Muzyczna, 2005.
  • Małgorzata Sternal (red.), Do kultury muzycznej droga najwłaściwsza: zagadnienia twórczości, wykonawstwa i edukacji muzycznej - wokół postaci i idei Stanisława Wiechowicza. Kraków: Akademia Muzyczna w Krakowie, 2015.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Biografia Stanisława Wiechowicza w Polskim Centrum Informacji Muzycznej
  • Stanisław Wiechowicz w serwisie Culture.pl

© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.