Sicherheitsdienst

Haftowany romb „SD”, noszony na rękawie munduru Funkcjonariusza Sicherheitsdienst

Sicherheitsdienst des Reichsführers SS (SD, pol. Służba Bezpieczeństwa Reichsführera SS) – organ wywiadu, kontrwywiadu i służby bezpieczeństwa SS, działający w III Rzeszy w latach 1931–1945.

Początki[edytuj | edytuj kod]

Marynarka mundurowa SS-Unterscharführera pełniącego służbę w SD
Od lewej: Oberscharführer SD, Rottenführer Allgemeine SS, Untersturmführer Waffen-SS i Oberscharführer SD w akcji, Polska, wrzesień 1939 roku
Sicherheitsdienst podczas łapanki w Polsce, ok. 1940 roku
Scharführer SD przyjmuje niemieckich kolonistów przesiedlonych w ramach akcji Heim ins Reich – Wielkopolska w maju 1940 roku

Gdy na początku lat trzydziestych ruch narodowosocjalistyczny w Niemczech przybierał na sile, wzrastało jego zapotrzebowanie na informacje o przeciwnikach politycznych (zarówno na terenie Niemiec, jak i za granicą). Utworzona w 1931 r. wewnątrz partii narodowosocjalistycznej NSDAP służba bezpieczeństwa operowała początkowo pod kryptonimem IC, natomiast w sierpniu tego samego roku powstał Wydział IC, który następnie przekształcony został w Służbę Bezpieczeństwa (Sicherheitsdienst, w skrócie SD). Organizatorem, a od 1932 r. szefem SD był Reinhard Heydrich, który rozszerzał stopniowo zakres działalności informacyjno-wywiadowczej.

Pierwotnie zadaniem SD było oczyszczanie NSDAP z elementów wrogich nazizmowi i przeciwdziałanie ich dalszej penetracji wśród nazistów. Następnie SD zajęła się również inwigilacją organizacji społecznych i partii politycznych działających na terenie całego kraju. Heydrich dążył do powiększania zakresu kompetencji SD, aby po przejęciu przez nazistów władzy stała się kierowniczym rdzeniem policji politycznej w przyszłym państwie totalitarnym[1].

Kolejnym krokiem było mianowanie Heydricha szefem Policji Bezpieczeństwa (Sipo) – w ten sposób pod kontrolą SD znalazła się policja państwowa (w tym policja polityczna Gestapo oraz policja kryminalna Kripo). Sytuacja ta spowodowała konflikty kompetencyjne pomiędzy SD a Abwehrą (wywiadem wojskowym). W 1939 r. SD została włączona do Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy – Reichssicherheitshauptamt (RSHA), na czele którego stanął R. Heydrich.

W pierwszych latach funkcjonowania SD działała jako organizacja ochrony NSDAP, a po dojściu Adolfa Hitlera do władzy umacniała system nazistowski w Niemczech. Od chwili utworzenia RSHA SD prowadziła trzy departamenty:

Sicherheitsdienst na drodze działań szpiegowskich miała bardzo skromne początki i działała jako jedna z pobocznych organizacji wymyślonych przez Heinricha Himmlera. Mimo to dzięki poparciu Hitlera szeregi i struktura SD w latach trzydziestych uległy znacznemu rozbudowaniu, zatrudniając 3000 funkcjonariuszy i być może nawet ok. 100 tys. informatorów. SD przyjmowała w swoje szeregi zarówno ludzi o ponadprzeciętnej inteligencji, jak i zwykłych brutali. Podobnie jak Gestapo, SD prowadziła infiltrację na szeroką skalę w oparciu o przepisy, które powierzały jej ochronę nazistowskiego państwa, a nawet łamiąc prawo (posuwała się np. do naruszenia tajemnicy głosowania, aby zidentyfikować osoby opozycyjne wobec narodowego socjalizmu).

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

W latach II wojny światowej rozbudowana do znacznych rozmiarów (biura lokalne w każdej większej miejscowości oraz działające pod komendą SD i Sipo bataliony bezpieczeństwa w całej okupowanej Europie) SD zajmowała się różnymi zadaniami dotyczącymi bezpieczeństwa Rzeszy Niemieckiej i na podbitych terytoriach.

Jednym z głównych zadań organizacji było zwalczanie ruchu oporu. Sicherheitsdienst, z dyspozycji Hitlera wydanej w grudniu 1941 r. i rozkazu OKW, prowadziła m.in. akcję Nacht und Nebel („noc i mgła”), polegającą na aresztowaniach i potajemnych wywózkach w nieznane uczestników ruchu oporu z krajów okupowanych: tysiące ludzi znikało bez jakichkolwiek śladów, czyli jak mówi kryptonim akcji: „rozpływali się w mgle”. Funkcjonariusze SD brali także udział w operacjach masowej eksterminacji ludności żydowskiej w Polsce i ZSRR oraz inteligencji polskiej i innych ofiar, dowodząc oddziałami Einsatzgruppen (formowanych z różnych niemieckich formacji bezpieczeństwa, lecz zwykle kierowanych przez oficerów SD), które w latach 1941–1943 zgładziły ponad 1,5 mln. ludzi[2].

W lutym 1944 r. Sicherheitsdienst przejęła także kierownictwo nad Abwehrą, wywiadem i kontrwywiadem wojskowym do tamtej pory niezależnym od SS. Po zamachu w 1942 r., w wyniku którego zginął Heydrich (Operacja Anthropoid), kierownictwo nad SD przejął w styczniu 1943 r. Ernst Kaltenbrunner i sprawował je do końca wojny.

Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze uznał SD za organizację zbrodniczą.

Większe operacje SD[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Karol Grünberg SS Gwardia Hitlera, wydanie 1994, s. 28–29.
  2. Richard Rhodes: Mistrzowie śmierci. Einsatzgruppen. Warszawa: Bellona, 2008. ISBN 978-83-11-11322-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]


© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.