Monarchia absolutna

Cardin Le Bret (1558-1655) jeden z teoretyków absolutyzmu z ojcem
Fryderyk II Wielki spotyka się z filozofami przy okrągłym stole

Monarchia absolutna, absolutyzm – forma rządów typowa przede wszystkim dla wczesnonowożytnej Europy oraz mające ją uzasadnić doktryny polityczne. Współcześnie absolutyzm występuje w następujących państwach: Brunei[1], Katar[2], Oman[3], Arabia Saudyjska[4], Eswatini[5], poszczególnych emiratach tworzących ZEA[6], i Watykanie[7].

Wiele absolutystycznych monarchii europejskich legitymowało swe panowanie na gruncie teologicznym, tzw. boskim prawem królów. Przedstawicielem tej koncepcji w Anglii był Robert Filmer, autor traktatu Patriarcha (1680). Jego argumentacja odnosi się do historii biblijnej postrzeganej tu jako uniwersalna prahistoria ludzkości. Koncepcja ta była szczególnie popularna w Anglii i Szkocji w okresie rządów Stuartów. Teologiczne podstawy świeckich rządów miały legitymować także Świętego Cesarza Rzymskiego, cesarza Chin, cesarza Japonii i króla Tajlandii. Podobna doktryna występowała w Cesarstwie Bizantyńskim i od XV wieku również w Carstwie Rosyjskim.

Opis monarchii absolutnej[edytuj | edytuj kod]

W systemie absolutystycznym monarcha skupia w swojej ręce władzę sądowniczą, ustawodawczą i wykonawczą (z oczywistych względów król wyznaczał swoich przedstawicieli do poszczególnych ośrodków władzy, osobiście zajmując się tylko sprawami najwyższej wagi oraz utrzymaniem stanu, w którym nie dochodzi do konfliktu interesów żadnych z podległych mu ośrodków władzy). Kształtowanie się nowożytnego absolutyzmu związane jest z końcem feudalizmu i pojawieniem się silnych, scentralizowanych państw narodowych, co doprowadziło do ograniczenia feudalnych przywilejów stanowych. Proces ten rozpoczął się w XIV w. wraz z upadkiem autorytetu papieża i cesarza, a nasilił w wieku XVI (zob. Machiavelli). W wieku XVII doprowadził do powstania klasycznej formy absolutyzmu we Francji, szczególnie za panowania Ludwika XIV, któremu przypisuje się słowa „państwo to ja”. W XVIII w. absolutyzm zyskał własną ideologię gdzie władca miał być pierwszym urzędnikiem nowoczesnego, scentralizowanego państwa – taką postać absolutyzmu nazywamy absolutyzmem oświeconym. Absolutyzm oświecony najbardziej wyraźne formy przybrał w Królestwie Prus za panowania Fryderyka Wielkiego i w Austrii pod rządami Józefa II. W absolutyzmie oświeconym panowały, zgodne z ideologią Oświecenia, tendencje do reformy całokształtu życia społecznego i gospodarczego, realizowanego przez rozbudowany aparat biurokratyczny. W niektórych państwach (Polska) absolutystyczny system rządów nigdy się nie ukształtował, a co więcej, budził stałe, poważne obawy społeczeństwa (zob. absolutum dominium, Magna Charta, neminem captivabimus). W innych (Szwecja, Niderlandy, także Anglia Stuartów) da się zauważyć starą walkę między zwolennikami władzy absolutnej a zwolennikami decentralizacji. W Imperium Osmańskim i Rosji (samodzierżawie) monarchia absolutna przetrwała do początku XX wieku.

Różnica między monarchią absolutną a despotyczną polega według Monteskiusza na tym, że w monarchii absolutnej istnieje skodyfikowane prawo, podczas gdy władza monarchy despotycznego nie jest niczym ograniczona.

Współczesne monarchie absolutne[edytuj | edytuj kod]

Współcześnie monarchia absolutna istnieje w następujących państwach:

W niektórych krajach władzę absolutną nadaje władcy konstytucja. Taki ustrój posiadają:

Arabia Saudyjska[edytuj | edytuj kod]

W Arabii Saudyjskiej nie ma konstytucji pisanej, ustrój państwa opiera się na szariacie i kilku aktach prawnych – m.in. Dekrecie o utworzeniu królestwa Arabii Saudyjskiej z 1932 roku. Król powołuje rząd, na czele którego stoi. Jest dowódcą sił zbrojnych. Rząd przygotowuje projekty ustaw i na bieżąco administruje państwem. Przy królu funkcjonuje rada konsultacyjna – organ doradczy, który składa się głównie z męskich członków rodu królewskiego.

Watykan[edytuj | edytuj kod]

Watykan jest monarchią teokratyczną, absolutystyczną o charakterze patrymonialnym. Wybory (elekcja) władcy odbywają się w ramach konklawe (łac cum clave – pod kluczem). Elektorami papieskimi są kardynałowie, ci którzy nie ukończyli w dniu wakansu papieskiego 80 roku życia. Jest ich ok. 120 (w ostatnim konklawe wzięło udział 117).

W 1996 roku Jan Paweł II zniósł procedurę wyboru papieża przez aklamację lub kompromis (przez wykrzyczenie nazwiska kandydata lub wybór wąskiego grona wybierającego). Wprowadził także tzw. „świętą większość”, czyli 2/3 głosów, obowiązująca przez ok. 30 głosowań. Potem możliwa większość bezwzględna (Benedykt XVI w 2007 przywrócił poprzedni stan). W ciągu dnia w czasie trwania konklawe możliwe 4 głosowania.

Papież jest:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lavish birthday for Brunei ruler. „BBC”, 2006-07-15. [dostęp 2015-07-21]. 
  2. Michael Stephens: Qatar: regional backwater to global player. BBC NEWS. [dostęp 2015-07-21].
  3. Q&A: Elections to Oman's Consultative Council. BBC NEWS. [dostęp 2015-07-21].
  4. Marshall Cavendish: World and Its Peoples: the Arabian Peninsula. 2007, s. 78. ISBN 978-0-7614-7571-2.
  5. Swaziland profile. BBC NEWS. [dostęp 2015-07-21].
  6. Vatican to Emirates, monarchs keep the reins in modern world - The Times of India. The Times of India. [dostęp 2015-07-21].
  7. State Departments. vaticanstate.va. [dostęp 2015-07-21].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.