Miejscowość

Buntowo będące miejscowością o statusie wsi
Kraków będący miejscowością o statusie miasta na prawach powiatu

Miejscowość – każde skupisko ludności, niezależnie od liczby zabudowań i gęstości zabudowy i liczby ludności, odróżniające się od innych skupisk urzędową lub zwyczajową nazwą własną[1].

Miejscowości w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość to w Polsce w ujęciu ustawowym „jednostka osadnicza lub inny obszar zabudowany odróżniający się od innych miejscowości odrębną nazwą, a przy jednakowej nazwie, odmiennym określeniem ich rodzaju”[2]. Natomiast w celach statystycznych, przy ustalaniu wykazu nazw miejscowości oraz nazw ich części integralnych przyjęto, że terminem tym określa się każde skupisko ludności, niezależnie od liczby zabudowań i gęstości zabudowy i liczby ludności; przy czym miejscowość musi się odróżniać od innych skupisk (szczególnie sąsiednich) odrębną nazwą urzędową, a przy nazwie identycznej, odmiennym określeniem skupiska (np. wieś, kolonia, osada itp.)[3].

Ustawa wyróżnia miejscowości niezamieszkane, czyli takie w których nie przebywa stale lub nie jest zameldowana na pobyt stały co najmniej jedna osoba, oraz zamieszkane, czyli takie w których przebywa lub jest zameldowana na pobyt stały co najmniej jedna osoba[2], a także rodzaje miejscowości, które określają ich charakter ukształtowany w procesie rozwoju osadnictwa, w szczególności: miasto, osiedle, wieś, osada, kolonia, przysiółek i ich części (np. część miasta, część wsi)[2]. Szczegółowszy wykaz rodzajów miejscowości zawiera schemat aplikacyjny zawarty w załączniku do rozporządzenia z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, w którym wyróżniono następujące rodzaje miejscowości: leśniczówka (rodzaj osady leśnej), gajówka (rodzaj osady leśnej), kolonia, przysiółek, osiedle, osada młyńska, osada leśna, osada rybacka, osada kolejowa, osada po byłym PGR, osada, miasto, wieś, inny[4], przy czym w ogłaszanych na podstawie ustawy urzędowych wykazach te dodatkowe rodzaje miejscowości nie występują[5][6][7].

Zgodnie z rozporządzeniem z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części w Polsce istniało 103 225 miejscowości o ustalonych urzędowych nazwach, pogrupowanych w 23 rodzaje[5]. Samodzielnych miejscowości (miast, wsi, kolonii, przysiółków, osiedli, osad, osad leśnych, schronisk turystycznych) o urzędowo ustalonych nazwach było 53 464[8].

W 2015 było 103 086 urzędowo nazwanych miejscowości z czego 53 445 nazw miejscowości uznawanych za samodzielne[6], natomiast w 2019 było 102 875 urzędowo nazwanych miejscowości[7].

Rodzaj miejscowości Liczebność
2013[5]
Liczebność
2015[6]
Liczebność
2019[7]
część kolonii 202 199 195
część miasta 6708 6710 6783
część osady 10 10 10
część wsi 36349 36263 36044
kolonia 2220 2203 2174
kolonia kolonii 11 11 11
kolonia osady 6 6 6
kolonia wsi 979 974 974
miasto 908 915 940
osada 5136 5132 5137
osada kolonii 1 1 1
osada leśna 1988 1966 1949
osada leśna wsi 227 224 222
osada osady 2 3 3
osada wsi 524 520 523
osiedle 3 5 5
osiedle wsi 5 5 5
przysiółek 136 133 133
przysiółek kolonii 41 41 40
przysiółek osady 56 56 56
przysiółek wsi 4641 4619 4585
schronisko turystyczne 22 22 22
wieś 43051 43068 43057
Razem 103 225 103 086 102 875

Urzędowo uznawanych miejscowości zatem systematycznie ubywa.

Okres międzywojenny[edytuj | edytuj kod]

W okresie międzywojennym kwestia ustalania rodzaju miejscowości nie była formalnie uregulowana, a w poszczególnych częściach kraju rodzaje miejscowości stosowane były zwyczajowo i niejednolicie[9].

W 1933 r. Skorowidz miejscowości RP, będący publikacją prywatną, podawał takie rodzaje miejscowości (wtedy charakter miejscowości), jak: borostwo, browar, cegielnia, cukrownia, domek łąkowy, domek przewozowy, domek szosowy, dwór, folwark, futor, gajówka, gorzelnia, klasztor, kolonia, kopalnia, koszary, latarnia morska, lecznica, letnisko, leśnictwo, leśniczówka, miasteczko, miasto, nadleśnictwo, obszar dworski, obóz warowny, okolica, osada, osada fabryczna, osada leśna, osada miejska, osada młyńska, osada pałacowa, osada wojskowa, osiedle, plebania, probostwo, przedmieście, przysiółek, przystanek kolejowy, pustkowie, smolarnia, stacja kolejowa, szpital epidemiczny, tartak, torfiarnia, twierdza, uzdrowisko, uroczysko, wieś, więzienie, zaścianek, zakład kąpielowy, zakład poprawczy, zakład wychowawczy[10].

Wydany w 1938 r. tom 1 urzędowego Wykazu miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, obejmującego województwo wileńskie, uwzględniał rodzaje miejscowości takie jak: cegielnia, folwark (i część folwarku), futor, futory, gajówka, karczma, kolonia (i część kolonii), koszarka kolejowa, leśniczówka, letnisko, majątek (i część majątku), miasteczko, miasto (i część miasta), młyn, nadleśnictwo, okolica, osada (i część osady), osada fabryczna, osada leśna, osada młyńska, osada wojskowa, papiernia, parcele (i część parceli), plebania, przedmieście (i część przedmieścia), przystanek kolejowy, schronisko turystyczne, smolarnia, stacja kolejowa, tartak, terpentyniarnia, uroczysko, wieś (i część wsi), zaścianek (i część zaścianka)[9].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Anna Runge, Jerzy Runge: Słownik pojęć z geografii społeczno-ekonomicznej. Videograf Edukacja, 2008, s. 200. ISBN 978-83-60763-48-3.
  2. a b c Art. 2 Ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1443).
  3. „Wiadomości statystyczne”. 41 (7-12), s. 40, 1996. Polskie Wyd. Gospodarcze. ISSN 0043-518X. 
  4. Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz.U. z 2012 r. poz. 125).
  5. a b c Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  6. a b c Urzędowe nazwy miejscowości (2012, 2015). [dostęp 2017-10-07].
  7. a b c Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2019 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2019 r. poz. 2360).
  8. Nieco inne dane podawał wcześniejszy (kwietniowy) projekt rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części w Polsce: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI1 z dnia 13.04.2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części – PROJEKT, Minister Administracji i Cyfryzacji, 13 kwietnia 2012.
  9. a b Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Tom 1. Województwo wileńskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1938, s. 81.
  10. Tadeusz Bystrzycki (oprac.): Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych. Przemyśl – Warszawa: Wydawnictwo Książnicy Naukowej, 1933?, s. 1834.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.