Maximilian Schell

Maximilian Schell
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 8 grudnia 1930
Wiedeń
Data i miejsce śmierci 1 lutego 2014
Innsbruck
Zawód aktor, reżyser, scenarzysta, producent filmowy
Współmałżonek Natalja Andriejczenko
(1986-2005; rozwód)
Iva Mihanovic
(2013-2014; jego śmierć)
Lata aktywności 1955-2014
Odznaczenia
Österreichisches Ehrenkreuz für Wissenschaft und Kunst I Klasse Krzyż Oficerski Orderu Zasługi RFN

Maximilian Schell (ur. 8 grudnia 1930 w Wiedniu, zm. 1 lutego 2014 w Innsbrucku) − austriacki aktor, reżyser, scenarzysta i producent filmowy, laureat Oscara za rolę pierwszoplanową w filmie Wyrok w Norymberdze (1961)[1]. Później był jeszcze dwukrotnie nominowany do tej nagrody; za pierwszoplanową rolę w filmie Człowiek w szklanej kabinie (1975) oraz za drugoplanową w Julii (1977)[2]. Jego siostra Maria Schell również była aktorką. Był ojcem chrzestnym Angeliny Jolie[3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Wiedniu[4] w rodzinie rzymskokatolickiej[5][6] jako syn aktorki Margarethe (z domu Noe von Nordberg) i właściciela apteki, pisarza i poety Hermanna Ferdinanda Schella[7]. Miał dwie siostry - starszą Margarete (ur. 15 stycznia 1926, zm. 26 kwietnia 2005)[8] i młodszą Immy (ur. 11 lutego 1935)[8] oraz starszego brata Carla (ur. 14 listopada 1927)[8]. Dorastał w atmosferze sztuki, kultury i teatru, które były wszechobecne w jego życiu od dzieciństwa. Mając trzy lata wystąpił w jednej ze sztuk swojego ojca w teatrze w Wiedniu[9]. W 1938, po aneksji Austrii przez nazistowskie Niemcy, rodzina antyfaszystowska Schellów opuściła Anschluss i osiedliła się w Zurychu w Szwajcarii.

Początkowo Max nie był zainteresowany aktorstwem i aspiracją do zostania dramaturgiem, takim jak jego ojciec czy muzyk. W wieku dziesięciu lat napisał swoją pierwszą sztukę. Po zakończeniu II wojny światowej wyjechał do Niemiec studiował historię sztuki i filozofię na Uniwersytecie w Monachium[9]. Następnie wrócił do Zurychu i w latach 1948-49 służył w armii szwajcarskiej, po czym przez kolejny rok studiował na Uniwersytet Zuryski[5]. Tam brał czynny udział w sporcie, jak piłka nożna czy wioślarstwo. W tym czasie pracował jako dziennikarz w niepełnym wymiarze godzin i napisał dla kilku gazet, aby zarabiać pieniądze. Uczęszczał także przez sześć miesięcy na Uniwersytet Bazylejski[6]. Podczas studiów wykonywał zawód w kilku klasycznych i współczesnych sztukach, próbując małych ról. W tym czasie podjął decyzję o karierze aktorskiej.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

W wieku 22 lat zaczął grać w Theater Basel w Bazylei w Szwajcarii. Po kilku występach na scenie, przyjął rolę filmową żołnierza w dramacie wojennym Dzieci, matki i generał (Kinder, Mütter und ein General, 1955). Film przyciągnął międzynarodową uwagę, częściowo ze względu na jego reżysera, László Benedka, którego Dziki z Marlonem Brando, wywołał wielkie kontrowersje, a częściowo ze względu na antywojenną postawę[6]. W melodramacie liberalnego niemieckiego reżysera Helmuta Käutnera The Girl from Flanders (1956).

W 1958 zadebiutował na Broadwayu w roli Paula w spektaklu Interlock z Rosemary Harris[1]. Grał kapitana niemieckiej armii w dramacie wojennym Edwarda Dmytryka Młode lwy (1958) u boku Marlona Brando i Montgomery'ego Clifta. Przyjął także rolę D’Artagnana w telewizyjnej wersji CBS Trzech muszkieterów (Family Classics: The Three Musketeers, 1960). Powrócił do Niemiec, by zagrać na ekranie Hamleta w 1961 w reżyserii Franza Petera Wirtha, a następnie dołączył do gwiazdorskiej obsady dramatu sądowego Stanleya Kramera Wyrok w Norymberdze (1961)[10] jako Hans Rolfe, adwokat obrony. W filmie zagrali między innymi Spencer Tracy i Burt Lancaster, ale Schell zdobył statuetkę dla najlepszego aktora podczas ceremonii rozdania Oskarów w 1961, a także nagrodę krytyków w Nowym Jorku[11].

Stał się międzynarodową gwiazdą[11] i przez następne lata przyjmował propozycje, często z przyczyn komercyjnych, w takich produkcjach jak dramat historyczny Bernarda L. Kowalski Na wschód od Jawy (Krakatoa, East of Java, 1969) z Diane Baker, melodramat Anthony'ego Harveya Gracze (Players, 1979)[12] z Ali MacGraw czy dramat wojenny Franciszkanie w ruchu oporu (The Assisi Underground, 1985)[2] u boku Bena Crossa. W tragikomedii Święty mimo woli (Cronache di un convento, 1962) wcielił się w postać włoskiego zakonnika Giuseppe, a w dramacie Daniela Manna Five Finger Exercise (1962) wg sztuki Petera Shaffera zagrał rolę nauczyciela[13]. W dramacie Vittorio De Sica Więźniowie z Altony (I sequestrati di Altona, 1962) pojawił się jako Franz von Gerlach.

W swojej karierze grał różnorodne role w filmach o tematyce związanej z epoką nazistowską i "Drugą wojną światową". Niektóre z nich to The Man in the Glass Booth (Człowiek w szklanej kabinie, 1975) jako przedsiębiorcą pochodzenia żydowskiego Arthur Goldman, Julia (1977) Freda Zinnemanna jako Johann z Vanessą Redgrave i Jane Fondą, Wybrańcy (The Chosen, 1981) jako profesor David Malter i Bagaż życia (Left Luggage, 1988) Jeroena Krabbé jako Pan Silberschmidt z Isabellą Rossellini.

Występował w filmach telewizyjnych NBC, takich jak Heidi (1968) jako Pan Sesemann z Jean Simmons, Pamiętnik Anny Frank (1980) jako Otto Frank, Miss Rose White (1992) jako Mordecai Weiss z Kyrą Sedgwick czy HBO Stalin (1992) w reżyserii Ivana Passera jako Włodzimierz Lenin.

Po roku 1968 z powodzeniem reżyserował, był producentem, pisał i występował w kilku własnych filmach. Niektóre z nich to Zamek (Das Schloß, 1968) jako 'K' z Ivą Janžurovą, Pierwsza miłość (Erste Liebe, 1970)[10] wg Iwana Turgieniewa, który otrzymał nominację do nagrody Oscara za najlepszy film nieanglojęzyczny, oraz Przechodzień (Der Fußgänger, 1973) jako Andreas Giese z Peggy Ashcroft, sukces komercyjny w Niemczech, który zdobył nagrodę Złoty Glob za najlepszy film nieanglojęzyczny i nominację do nagrody Oscara za najlepszy film nieanglojęzyczny. W 1984 wyreżyserował biograficzny film dokumentalny Marlene i poświęcony Marlene Dietrich[10][2]. W ostatnich latach wiele poświęcił teatrowi, zarówno jako tłumacz[2], jak i reżyser. W 1994 powrócił na kinowy ekran jako Arkady Shapira w dramacie kryminalnym Jamesa Graya Mała Odessa z Timem Roth.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W latach 1985-2005 był żonaty z rosyjską aktorką Natalją Andriejczenko[1], z którą miał córkę Nastassję (ur. 1989)[11]. 20 sierpnia 2013 poślubił o 47 lat młodszą niemiecką sopranistkę Ivę Mihanovic[14][15].

Zmarł 1 lutego 2014 w wieku 83 lat w klinice w Innsbrucku[3] w następstwie zapalenia płuc[1][11].

Wybrana filmografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Anita Gates (2014-02-02): Maximilian Schell, Oscar-Winning Actor in ‘Nuremberg,’ Dies at 83 (ang.). The New York Times. [dostęp 2014-02-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-09-24)].
  2. a b c d Maximilian Schell (wł.). MYmovies. [dostęp 2014-02-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-09-24)].
  3. a b Ama (2014-02-02): Zmarł ojciec chrzestny Angeliny Jolie. Nie żyje Maximilian Schell (pol.). Super Express. [dostęp 2014-02-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-09-24)].
  4. Personalidade: Maximilian Schell (Áustria) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2018-11-03].
  5. a b Maximilian Schell - Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2018-09-24].
  6. a b c Brian Baxter (2014-02-02): Maximilian Schell obituary (ang.). The Guardian. [dostęp 2014-02-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-09-24)].
  7. Maximilian Schell Biography (1930-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2018-11-03].
  8. a b c Maria Schell w bazie Notable Names Database (ang.)
  9. a b Maximilian Schell Biography - Childhood, Life Achievements (ang.). Famous People. [dostęp 2014-02-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-09-24)].
  10. a b c Maximilian Schell (8 de Dezembro de 1930) (port.). Filmow. [dostęp 2018-09-24].
  11. a b c d Chris Maumedata (2014-02-02): Maximilian Schell: Actor who specialised in roles exploring Nazi era and its legacy and won an Oscar for ‘Judgment in Nuremberg’ (ang.). The Independent. [dostęp 2014-02-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-09-24)].
  12. Maximilian Schell (port.). AdoroCinema. [dostęp 2018-11-03].
  13. Five Finger Exercise (1962) (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2018-09-24].
  14. Iva Mihanovic w bazie IMDb (ang.)
  15. Maximilian Schell hat geheiratet (niem.). t-online.de. [dostęp 2018-09-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-09-24)].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]


© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.