Masakra w Tulsie

Masakra w Tulsie
Ilustracja
Pogorzelisko w Tulsie
Państwo  Stany Zjednoczone
Miejsca wystąpień Tulsa
Początek wystąpień 31 maja 1921
Koniec wystąpień 1 czerwca 1921
Ofiary śmiertelne 36 osób
Ranni 800 osób
Aresztowani ok. 21 osób
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa lokalizacyjna Stanów Zjednoczonych
Masakra w Tulsie
Masakra w Tulsie
36°09′34″N 95°59′11″W/36,159444 -95,986389

Masakra w Tulsiepogrom z 1 czerwca 1921 roku dokonany na czarnoskórych mieszkańcach Tulsy.

Tło[edytuj | edytuj kod]

W 1905 r. w rejonie Tulsy odkryto złoża ropy naftowej, co spowodowało migrację w ten rejon dużej liczby Amerykanów. Biali pracowali głównie przy wydobyciu surowca, jednak czarnym uniemożliwiano tę pracę, wobec czego zakładali oni liczne przedsiębiorstwa obsługujące nafciarzy i ich pracowników. Ustawodawstwo w Oklahomie sankcjonowało segregację rasową, to za jego sprawą Afroamerykanie musieli zamieszkać w Greenwood, gdyż w białych dzielnicach nie wolno im było się osiedlać. Niektórzy czarni przedsiębiorcy, odniósłszy sukces w biznesie, sprzeciwiali się rasistowskiemu ustawodawstwu[1].

W Tulsie znajdowała się stworzona przez Ottowę W. Gurleya dzielnica zamożnych Afroamerykanów[2] – Greenwood[3], nazywana także Czarnym Wall Street[2], jako że zamieszkiwała ją najzamożniejsza społeczność czarnoskórych na Południu Stanów Zjednoczonych[1]. W dzielnicy żyło około 300 biznesmenów, w tym lekarze, farmaceuci[4], hotelarze, restauratorzy, sklepikarze, prawnicy[1], jeden pilot[4], ale także służba zamożnych białych[1].

Sukces czarnoskórych mieszkańców powodował zawiść wśród białych sąsiadów[4], a podsycający ją rasizm powodował niechęć i wrogie nastawienie[1].

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Bezpośrednią przyczyną pogromu, do którego doszło 31 maja 1921 r. było aresztowanie 19-letniego pucybuta Dicka Rowlanda[5], który dzień wcześniej w budynku Drexel[3], gdzie znajdowała się jedyna toaleta dla czarnoskórych w centrum Tulsy, wsiadł do windy na pierwszym piętrze. Kiedy wysiadał na trzecim piętrze[5], biała operatorka windy, 17-letnia Sarah Page krzyknęła[4] – prawdopodobnie Rowland nadepnął jej na nogę[5].

Pod wpływem prasy przy budynku sądu w Tulsie, gdzie Rowland został osadzony po aresztowaniu, zebrał się tłum białych mężczyzn[5], którzy liczył około 1500 osób[6]. Czarnoskórzy weterani I wojny światowej[5] – niektórzy uzbrojeni[7] – próbowali bronić Rowlanda przed linczem[5], ale było ich tylko 75[6]. Szeryf odprawił jednak grupę czarnoskórych[7], i wraz ze swoimi podwładnymi zabarykadował się wówczas na ostatnim piętrze budynku, by chronić aresztowanego[3]. Do starcia doszło, gdy ta grupa opuszczała budynek, a biali usiłowali rozbroić jednego z nich[7]. W wyniku walki zastrzelony został jeden[5] lub kilku białych, a także dwóch Afroamerykanów[7]. Mniej liczni[4] czarnoskórzy zaczęli uciekać w stronę Greenwood[3].

W ramach odwetu wczesnym rankiem następnego dnia[3] kilkusetosobowy tłum białych udał się do tej dzielnicy, gdzie mordowano czarnoskórych, a ich ciała wrzucono do rzeki Arkansas lub pogrzebano w zbiorowych grobach[5]. W wyniku pogromu i m.in. bombardowania dzielnicy z prywatnych samolotów[7] zniszczono ponad sto przedsiębiorstw, szkołę, szpital, bibliotekę[5], sklepy, hotele, dwie redakcje gazet[6] i kościoły oraz ponad 1200 domów[5], co stanowiło 35 kwartałów[3]. Wiele budynków przed spaleniem zostało splądrowanych[6].

Gubernator James B.A. Robertson wprowadził stan wojenny i skierował do Tulsy gwardię narodową[3], w sile 1500 ludzi[8], która asystowała przy gaszeniu pożarów, a także rozdzielała białych i czarnoskórych[3].

Następstwa[edytuj | edytuj kod]

Oficjalnie zginęło 36 osób, chociaż liczba ofiar szacowana była później na około 300, zaś poszkodowanych na 800 osób[3], a około 10 tys. ludzi zostało bez dachu nad głową[7], gdyż zniszczono 1256 budynków[6]. Poszkodowani w tych zajściach nigdy nie odzyskali majątku ani nie uzyskali rekompensat[7] za straty oszacowane łącznie na 1,5-1,8 mln dolarów[6]. Wielu ocalałych opuściło Tulsę[7].

Masakrę i związane z nią grabieże zatuszowały władze miejskie i stanowe[7] z pomocą Ku-Klux-Klanu[8]. Żaden z białych uczestników masakry nie został skazany za udział w tych zajściach[6]. Prasa nie pisała o pogromie bezpośrednio po niej, również program szkolny nie poruszał tego zagadnienia[4] w Oklahomie do 2000 r., a w programie ogólnokrajowym pojawił się jeszcze później[7].

Badania i upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W 2001 r. powołano oficjalną komisję do zbadania zajść z tych dni[3]. Według badań władze miejskie były odpowiedzialne za rozwój zamieszek, a niektóre źródła wskazują, że mogły je zainicjować, gdyż w tłumie pod aresztem byli głównie policjanci, a plądrującym Greenwood wydawano policyjną broń[7]. Burmistrz i rada miasta planowali bowiem przejąć ziemię czarnoskórych i odsunąć afroamerykańską dzielnicę dalej na północ[8].

Nieznana jest łączna liczba ofiar i miejsca ich pochówków[7], ale w 2019 r. na cmentarzu Oaklawn w północnej Tulsie odkryto prawdopodobny zbiorowy grób ofiar masakry[9].

Masakra w Tulsie jest osią fabularną serialu HBO pt. Watchmen[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Duchess Harris, A.R. Carser, The Tulsa Race Riot, ABDO, 2019, s. 8-11, ISBN 978-1-5321-7298-4 [dostęp 2020-09-29] (ang.).
  2. a b Antoine Gara, Historia Czarnego Wall Street, Forbes.pl [dostęp 2020-09-28] (pol.).
  3. a b c d e f g h i j 1921 Tulsa Race Massacre, Tulsa Historical Society & Museum [dostęp 2020-09-28] (ang.).
  4. a b c d e f Alicia Lee, Sara Sidner, 99 years ago today, America was shaken by one of its deadliest acts of racial violence, CNN [dostęp 2020-09-28].
  5. a b c d e f g h i j Deneen L. Brown, Rasizm: wspomnienie Czerwonego Lata, czyli krwawych zamieszek rasowych w USA, www.national-geographic.pl [dostęp 2020-09-28] (pol.).
  6. a b c d e f g James S. Hirsch, Riot and Remembrance: The Tulsa Race War and Its Legacy, Houghton Mifflin Harcourt, 2014, ISBN 978-0-544-37418-8 [dostęp 2020-09-29] (ang.).
  7. a b c d e f g h i j k l Tulsa. Ta historia wydarzyła się naprawdę, ale dowiedzieliśmy się o niej z serialu, nie z podręczników, OnetKobieta, 21 września 2020 [dostęp 2020-09-28] (pol.).
  8. a b c d Jennifer Vineyard, The Tulsa Race Massacre Happened 99 Years Ago. Here’s What to Read About It., „The New York Times”, 13 lipca 2020, ISSN 0362-4331 [dostęp 2020-09-28] (ang.).
  9. Karol Truszkowski, Oklahoma: odkryto dół będący prawdopodobnie masowym grobem, nauka.poinformowani.pl, 22 grudnia 2019 [dostęp 2020-09-28] (pol.).

© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.