M. Stanley Whittingham

M. Stanley Whittingham
Data i miejsce urodzenia 22 grudnia 1941
Nottingham
Zawód, zajęcie chemik
Odznaczenia
Nobel prize medal.svg

M. Stanley Whittingham, właściwie Michael Stanley Whittingham (ur. 22 grudnia 1941 w Nottingham) – brytyjski chemik. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii w 2019 roku wraz z Johnem B. Goodenoughem i Akirą Yoshino za prace nad akumulatorami litowo-jonowymi[1][2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 22 grudnia 1941 r.[3] w pobliżu Nottingham. Naukami przyrodniczymi zainteresował się za sprawą ojca, który był inżynierem, oraz za sprawą swojego nauczyciela chemii. Uczęszczał do Stamford School w Lincolnshire. Studiował chemię nieorganiczną na New College na Uniwersytecie Oksfordzkim i w 1964 r. uzyskał licencjat, a w trzy lata później magisterium[4]. W 1968 r. obronił doktorat na tej samej uczelni[5]. W tym okresie zajmował się tlenkami wolframu i stopami wolframu jako potencjalnymi katalizatorami w produkcji gazu, ale po kilku miesiącach od rozpoczęcia tych badań odkryto złoża gazu na Morzu Północnym i sponsorzy wymusili na Whittinghamie badania nad uzyskiwaniem wolframu z tlenków tego pierwiastka[4].

Po tym nieudanym epizodzie przeniósł się do USA, do pracowni Roberta A. Hugginsa na Uniwersytecie Stanforda, ale z powodu małej liczby chemików zajmujących się tą dziedziną badań, był zmuszony związać się z wydziałem materiałoznawstwa. W 1971 r. zdobył za swoją pracę o szybkim transporcie jonów w stałym elektrolicie nagrodę Stowarzyszenia Elektrochemii. Wkrótce potem prof. Ted Geballe zaangażował go do pracy w nowym zespole laboratoryjnym mającym pracować w Linden w New Jersey[4], w związku z czym od 1972 do 1984 r. pracował w dziale badawczym koncernu paliwowego Exxon, który w czasie kryzysu naftowego zaczął prace nad alternatywą dla paliw płynnych, w tym napędem elektrycznym oraz odpowiednimi bateriami[5]. Dla pracy w tym koncernie odrzucił ofertę Uniwersytecie Cornella, gdyż uczelnia ta oferowała mu posadę na wydziale materiałoznawstwa, a nie wydziale chemicznym[4].

W 1972 r.[4] Whittingham opracował pierwsze baterie litowe wielokrotnego ładowania[5]. Pięć lat później wraz z Johnem B. Goodenoughem napisał książkę o magazynowaniu energii w ujęciu chemii ciała stałego, a w 1981 r. utworzył nowe czasopismo Solid State Ionics, które redagował przez kolejne 20 lat. W 1984 r. przeszedł do laboratorium firmy Schlumberger-Doll i przez cztery lata kierował tam własnym zespołem badawczym[4]. Pod koniec lat 80. wrócił do pracy akademickiej i podjął pracę na State University of New York at Binghamton[5] (1988 r.), po tym jak zainteresowanie przemysłu badaniami spadło. Przez pięć lat był prorektorem ds. nauki, a przez sześć wiceszefem fundacji badawczej uczelni. W tym czasie japońskie koncerny, w szczególności SONY, poczyniły duże postępy w komercjalizacji litowych baterii wielokrotnego użytku, i kiedy Whittingham wrócił do badań nad akumulatorami, Japończycy byli wówczas bardziej zaawansowani[4].

W czasie pracy na Uniwersytecie Stanforda poznał późniejszą żonę Georginę, doktorantkę literatury latynoamerykańskiej, z którą doczekał się dwojga dzieci[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. The Nobel Prize in Chemistry 2019, Nobel Media AB, 9 października 2019 [dostęp 2019-10-09] (ang.).
  2. Nobel z chemii przyznany. Naukowcy nagrodzeni za baterie litowo-jonowe (pol.). wiadomosci.dziennik.pl, 2019-10-09. [dostęp 2019-10-11].
  3. The Nobel Prize in Chemistry 2019, NobelPrize.org [dostęp 2019-10-22] (ang.).
  4. a b c d e f g h Kevin Desmond, Innovators in Battery Technology: Profiles of 95 Influential Electrochemists, McFarland, 16 maja 2016, ISBN 978-0-7864-9933-5 [dostęp 2019-10-22] (ang.).
  5. a b c d Wojciech Moskal, Tomasz Ulanowski, Nobel z chemii. Whittingham, Goodenough i Yoshino zrewolucjonizowali nasze życie, wyborcza.pl, 9 października 2019 [dostęp 2019-10-22] (pol.).

© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.