Liam Neeson

Liam Neeson
Ilustracja
Neeson (2012)
Imię i nazwisko William John Neeson
Data i miejsce urodzenia 7 czerwca 1952
Ballymena
Zawód aktor
Współmałżonek Natasha Richardson
(1994–2009; jej śmierć)
Lata aktywności od 1976
Odznaczenia
Order Imperium Brytyjskiego od 1936 (cywilny)

Liam Neeson, właściwie William John Neeson[1][2] (ur. 7 czerwca 1952 w Ballymenie[3]) – północnoirlandzki aktor filmowy i teatralny[4][5], nominowany do Oscara za główną rolę w filmie Lista Schindlera[6].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Ballymena, w hrabstwie Antrim, w Irlandii Północnej, w rodzinie rzymskokatolickiej jako trzeci z czwórki dzieci Katherine „Kitty” Neeson (z domu Brown), kucharki, i Bernarda „Barneya” Neesona, dozorcy w podstawówce Ballymena Boys All Saints Primary School[7][8][9]. Wychowywał się z trzema siostrami: Elizabeth, Bernadette i Rosaleen. W wieku dziewięciu lat rozpoczął lekcje boksu w All Saints Youth Club, a później był amatorskim mistrzem boksu w Ulsterze[10].

Mając 11 lat po raz pierwszy wystąpił na scenie po tym, jak jego nauczyciel angielskiego zaproponował mu główną rolę w szkolnym przedstawieniu[11]. Na jego zainteresowanie aktorstwem wpłynął również Ian Paisley[12]. W 1971 rozpoczął studia na wydziale fizyki i informatyki w Queen’s University Belfast w Irlandii, przed wyjazdem do pracy w St. James’s Gate Brewery[13]. Na uczelni odkrył talent do gry w piłkę nożną i został zauważony przez irlandzkiego menadżera Seána Thomasa z Bohemian F.C. W Dublinie rozegrał jeden mecz przeciwko Shamrock Rovers F.C., ale nie zaproponowano mu kontraktu[14].

Po opuszczeniu uniwersytetu, powrócił do Ballymena, gdzie pracował dorywczo jako operator wózka widłowego w Guinness i kierowca ciężarówki. Uczęszczał również przez dwa lata do kolegium nauczycielskiego w Newcastle upon Tyne w Anglii, przed ponownym powrotem do rodzinnego miasta. Ukończył Gaiety School of Drama w Dublinie.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

W 1976 roku dołączył do zespołu artystycznego The Lyric Players' Theatre w Belfaście, gdzie występował przez dwa lata. W 1977 roku pierwsze doświadczenia filmowe, grając Jezusa Chrystusa i ewangelistę w filmie religijnym Wędrówka Pielgrzyma (Pilgrim's Progress). W 1978 roku przeniósł się do Dublina, gdy zaproponowano mu udział w sztuce Mówię ja, mówi on (Says I, Says He, 1977) Rona Hutchinsona o konflikcie w Irlandii Północnej. Po występie w kilku innych produkcjach, dołączył do Abbey Theatre[15][16].

W 1980 reżyser John Boorman zaangażował go do roli Lenniego Smalla w spektaklu Myszy i ludzie Johna Steinbecka, a następnie powierzył mu rolę sir Gawaina w filmie Excalibur (1981) u boku Nigela Terry’ego, Helen Mirren i Nicholasa Claya. Potem przeniósł się do Londynu, gdzie kontynuował pracę na scenie. Pojawiał się też na ekranie jako Kegan, „człowiek z gór” w filmie fantasy Petera Yatesa Krull (1983) z Kenem Marshallem, Churchill w dramacie historycznym Rogera Donaldsona Bunt na Bounty (The Bounty, 1984) u boku Mela Gibsona i Anthony’ego Hopkinsa, Fielding w dramacie wojennym Rolanda Joffé’a Misja (The Mission, 1986) z Robertem De Niro i Jeremym Ironsem oraz gościnnie jako Sean Carroon w trzecim sezonie serialu NBC Policjanci z Miami (Miami Vice, 1986).

Następnie przeniósł się do Hollywood. Uznanie krytyków przyniosła mu rola oskarżonego o morderstwo sekretarki prokuratora generalnego - bezdomnego włóczęgi i weterana z Wietnamu w filmie Petera Yatesa Podejrzany (Suspect, 1987) z Cher i Dennisem Quaidem. W thrillerze Buddy’ego Van Horna Pula śmierci (The Dead Pool, 1988) u boku Clinta Eastwooda wystąpił w roli Petera Swana, reżysera filmowego horroru. Tytułowa rola Peytona Westlake’a/człowieka ciemności w filmie sensacyjno-kryminalnym Sama Raimi Człowiek ciemności (Darkman, 1990) zdobyła nominację do nagrody Saturna. Za kreację Oskara Schindlera w biograficznym dramacie wojennym Stevena Spielberga Lista Schindlera (Schindler's List, 1993) otrzymał nagrodę krytyków filmowych w Chicago oraz został nominowany do Oscara, Złotego Globu i BAFTA. Jako Michael Collins (irlandzki przywódca) w biograficznym dramacie wojennym Michaela Apteda Michael Collins (1996) zdobył nagrodę Evening Standard British Film Awards i nominację do Złotego Globu.

Za postać Qui-Gona Jinna w filmie sci-fi George’a Lucasa Gwiezdne wojny: część I – Mroczne widmo (Star Wars Episode I: The Phantom Menace, 1999) był nominowany do nagrody Saturna i MTV Movie Award. Jako Alfred Kinsey w biograficznym dramacie Billa Condona Kinsey (2004) został uhonorowany nagrodę Irish Film & Television Academy i krytyków w Los Angeles i był nominowany do Złotego Globu. Z kolei jako Henri Ducard/Ra’s al Ghul w filmie Christophera Nolana Batman: Początek (Batman Begins, 2005) otrzymał nominację do nagrody Saturna i MTV Movie Award.

W 1999 królowa Elżbieta II nadała mu Order Imperium Brytyjskiego.

W 2007 podpisał umowę z Bethesda Softworks. Podkładał głos Jamesa – ojca głównego bohatera w grze Fallout 3, będącej kontynuacją znanej serii Fallout.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W latach 80. był związany z Helen Mirren. W 1993 podczas prób nad broadwayowską sztuką Eugene’a O’Neilla Anna Christie poznał aktorkę Natashę Richardson[17], córkę aktorki Vanessy Redgrave i reżysera/scenarzysty Tony’ego Richardsona, którą poślubił 3 lipca 1994[18]. Zagrali razem także w dramacie psychologicznym Michaela Apteda Nell (1994). Wychowywali dwóch synów: Micheála Richarda Antonio (ur. 22 czerwca 1995) i Daniela Jacka (ur. 27 sierpnia 1996). 18 marca 2009 w Nowym Jorku Natasha Richardson zmarła w wyniku wypadku - krwotoku w mózgu, spowodowanego upadkiem na stoku narciarskim[19][20].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Liam Neeson (ang.). Listal. [dostęp 2016-11-01].
  2. Liam Neeson (port.). AdoroCinema. [dostęp 2016-11-01].
  3. Liam Neeson (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-11-01].
  4. Liam Neeson Irish American actor (ang.). Britannica.com. [dostęp 2016-11-01].
  5. Emily Sheridan: Liam Neeson looks happy and healthy again after regaining the weight he lost for new film role (ang.). „Daily Mail”. [dostęp 2016-11-01].
  6. The 66th Academy Awards (ang.). Oscars.org. [dostęp 2018-06-12].
  7. Bio, Fact (ang.). FrostSnow. [dostęp 2016-11-01].
  8. Victoria O’Hara: Liam Neeson's home town united in sadness (ang.). BelfastTelegraph.co.uk. [dostęp 2016-11-01].
  9. Biography - Liam Neeson (czam.). Cineman. [dostęp 2016-11-01].
  10. Star who shone in the boxing ring (ang.). BBC News. [dostęp 2016-11-01].
  11. Frankel, Martha (grudzień 1990), Man' of the Year, American Film
  12. Neeson Reveals Paisley Influence (ang.). BBC News. [dostęp 2016-11-01].
  13. Liam Neeson graduates 40 years on (ang.). BBC News. [dostęp 2016-11-01].
  14. Trevor Keane, Gaffers: 50 years of Irish football managers, Cork: Mercier Press, 2010, ISBN 978-1-85635-666-4, OCLC 793849205.
  15. Liam Neeson (ang.). AllMovie. [dostęp 2016-11-01].
  16. Liam Neeson (ang.). TV.com. [dostęp 2016-11-01].
  17. Patrick Hugueni (2009-03-17): Magical marriage takes a tragic turn (ang.). „​New York Daily News”. [dostęp 2016-11-01].
  18. Liam Neeson Biography (1952-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2016-11-01].
  19. Maggie Coughlan: Liam Neeson Speaks Out on Natasha Richardson's Death, 5 Years Later (ang.). „People”. [dostęp 2016-11-01].
  20. Liam Neeson's son Micheál 'hit rock bottom' after mum Natasha Richardson (ang.). „Daily Mail”. [dostęp 2016-11-01].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]


© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.