Księstwo Dukli

Ten artykuł dotyczy państwa plemiennego na terenie dzisiejszej Czarnogóry. Zobacz też: inne znaczenia nazwy Dukla.

Księstwo Dukli (serb. Дукља lub Диоклетија; łac. Doclea lub Diocleia) – państwo plemienne Duklan utworzone na terenie pomiędzy Jeziorem Szkoderskim a Górami Dynarskimi na przełomie VIII i IX wieku na terenach dzisiejszej Czarnogóry. Nazwa państwa wywodzi się od rzymskiej prowincji Dioklei zamieszkanej w starożytności przez iliryjskich Diokleatów. W VII wieku Dioklea została opanowana przez plemię słowiańskie, które od nazwy prowincji wzięło swe imię – Duklan.

Księstwo Dukli w IX-X wieku

W połowie IX wieku władzę nad Duklą zdobyli władający sąsiednią Trebinią Belicie, a że Belicie wcześniej uznali zwierzchnictwo książąt leżącej na północy Serbii, Dukla znalazła się tym samym w strefie wpływów Serbów zagorskich. Po 867 roku, po udanej akcji floty bizantyńskiej przeciwko piratom arabskim w rejonie Dubrownika, władcy Trebinii, Dukli i Chorwacji uznali również zwierzchnictwo cesarzy bizantyńskich[1]. Aby zjednać sobie władców państw dalmatyńskich, cesarz Bazyli I przekazał im daninę, którą płaciły dotąd do Konstantynopola bizantyńskie miasta w Dalmacji. Wynosiła ona 10 funtów złota rocznie i nazywana była daniną pokoju[2]. Za namową cesarza Bazylego I książęta duklańscy ochrzcili się, a cesarz skierował do akcji misyjnej w Dukli kapłanów łacińskich i greckich pracujących na bizantyńskich terenach w Dalamacji. Jego poseł do Wenecji wykupił sprzedanych tam w 889 roku uczniów Metodego, którzy przynieśli do Dukli znajomość głagolicy i piśmiennictwa słowiańskiego. Dla utrwalenia dzieła chrystianizacji utworzone zostało w Barze pierwsze biskupstwo Duklan[3].

Upadek państwa Wyszesławiców serbskich około 950 roku przyniósł uwolnienie Dukli spod dominacji serbskiej. Wkrótce księstwo ponownie jednak znalazło się w strefie wpływów trebińskich. Książęta trebińscy – Belicie, przenieśli zresztą w II połowie X wieku ośrodek swego państwa do Dukli, na zachodni brzeg jeziora Szkoderskiego. Pod koniec X wieku władzę w państwie przejęła lokalna dynastia duklańska. Książę państwa trebińsko-duklańskiego Jan Włodzimierz zawarł ok. 993 roku sojusz z Cesarstwem Bizantyńskim, by z pomocą cesarza Bazylego II przeciwstawić się rosnącej w potęgę Bułgarii cara Samuela Komitopula. W 998 roku Samuel najechał Duklę i uprowadził Jana Włodzimierza jako jeńca na swój dwór w Prespie, a jego księstwo przyłączył do Bułgarii. W krótkim czasie doszło jednak do ślubu księcia duklańskiego z córką Samuela Teodorą Kosarą[4]. Car przywrócił zięcia na tron duklański, dzieląc wcześniej księstwo na Duklę i Trebinię, i przydzielając Trebinię stryjowi Jana Włodzimierza Dragomirowi[5]. W 1014 roku po śmierci Samuela nowym zwierzchnikiem Jana Włodzimierza został car Gabriel Radomir zamordowany w 1016 roku przez swego stryjecznego brata Iwana Władysława, który objął po nim władzę w państwie bułgarskim. Nowy car wezwał do siebie Jana Włodzimierza i podstępnie zamordował obawiając się z jego strony zemsty za zabicie szwagra. Dukla pozostała pod władzą carów do czasu podboju Bułgarii przez Bizancjum w 1018 roku[4].

Na obszarze dalmatyńskiego Primorja został wówczas utworzony tem z ośrodkiem w Dubrowniku, a nowy książę Dukli Stefan Dobrosław uznał zwierzchnictwo bizantyńskie podobnie jak jego zachodni sąsiad władca Zahumla i Trebinja Stefan Wojsław. Po śmierci Bazylego II w 1025 roku potęga Bizancjum w Dalmacji zaczęła słabnąć. Sukcesy zachodniego sąsiada w walce z Bizantyńczykami skłoniły Stefana Dobrosława do podjęcia około 1043 roku działań przeciw Bizancjum. Zwycięstwa w trwających blisko 10 lat zmaganiach przyniosły Dobrosławowi samodzielność. Dalszy okres rządów Stefana Dobrosława należy już do dziejów Zety, gdyż tak zaczęto nazywać od XI wieku odrodzone księstwo Dukli[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. T. Wasilewski: Historia Jugosławii. s. 62.
  2. T. Wasilewski: Historia Jugosławii. s. 47.
  3. T. Wasilewski: Historia Jugosławii. s. 63.
  4. a b T. Wasilewski: Historia Jugosławii. s. 67.
  5. W. Giuzelew: Bułgaria. Zarys dziejów. s. 55.
  6. T. Wasilewski: Historia Jugosławii. s. 67-68. J. Skowronek, M. Tanty, T. Wasilewski: Historia Słowian. s. 93.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]


© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.