Kortaderia

Kortaderia
Ilustracja
Kortaderia pampasowa
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd wiechlinowce
Rodzina wiechlinowate
Rodzaj kortaderia
Nazwa systematyczna
Cortaderia O. Stapf
Gard. Chron. ser. 3. 22: 378. 27 Nov 1897[2]
Typ nomenklatoryczny
C. selloana (J. A. et J. H. Schultes) Ascherson et Graebner
Synonimy

Moorea Lemaire[3]

Cortaderia jubata – jako gatunek inwazyjny na Hawajach

Kortaderia[4][5], trawa pampasowa, okolcz[5] (Cortaderia Stapf) – rodzaj roślin należących do rodziny wiechlinowatych. Obejmuje od ok. 20 gatunków (w wąskim ujęciu po wyodrębnieniu rodzaju Austroderia)[6] do ok. 24[7], 25[8] lub nawet 27 gatunków[3].

W wąskim ujęciu należą tu tylko gatunki południowoamerykańskie[6], a w szerszym także cztery z Nowej Zelandii i jeden z Nowej Gwinei[7]. Niektóre gatunki zostały rozprzestrzenione jako trawy ozdobne lub stosowane do nasadzeń przeciwerozyjnych i stały się inwazyjne w różnych częściach świata, np. kortaderia pampasowa w południowej Europie, południowej Afryce, w południowo-zachodniej części USA, w Australii, Nowej Zelandii[6] i Chinach[3], a Cortaderia jubata w południowej Afryce, w zachodniej części USA i na Hawajach, w Australii i Nowej Zelandii[9].

W naturze rośliny te zasiedlają zwykle brzegi strumieni w górskich dolinach, rzadziej widne lasy[7]. Cortaderia pilosa jest istotnym składnikiem tundry subantarktycznej, a Cortaderia modesta trawiastych zbiorowisk, zwanych campos, porastających Wyżynę Brazylijską powyżej granicy lasu[10].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Trawy kępiaste, zwykle okazałe, z pędami kwiatonośnymi sięgającymi wysokości 3 m[7].
Liście
W większości skupione odziomkowo w kępę, o blaszkach długich i wąskich, z ostrą (sztywną i piłkowaną), tnącą krawędzią[7]. Języczek liściowy w postaci szeregu włosków[3].
Kwiaty
Kwiaty jednopłciowe zebrane po 2–7[7] w bocznie spłaszczone kłoski[3], a te w okazałe, wąskie lub szerokie, wiechy. Rośliny są dwupienne (kwiaty żeńskie i męskie występują na różnych osobnikach). Plewy nierówne, cienkie, plewki owłosione, z długą ością. Pręciki dwa, szyjki słupka także dwie[7].
Owoce
Długie i wąskie ziarniaki[7]. W wielkich kwiatostanach, które na pojedynczej roślinie mogą powstać w liczbie 10 i więcej, powstaje do 100 tys. nasion w każdym[11].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj należący do rodziny wiechlinowatych (Poaceae), a w jej obrębie do podrodziny Danthonioideae[6].

Wykaz gatunków[8]

Zastosowanie i uprawa[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na okazałe rozmiary i wielkie kwiatostany kortaderie należą do popularnych traw ozdobnych[5]. Wyhodowano odmiany o gęstych srebrzystobiałych i kremoworóżowych kwiatostanach osiągających 90 cm długości[12]. Trawy te sadzone są zwykle w pojedynczych kępach, najlepiej prezentując się na ciemnym tle (np. drzew i krzewów iglastych). Wymagają na ogół stanowisk ciepłych, słonecznych i wilgotnych, na podłożu przepuszczalnym[5]. Do najbardziej popularnych w uprawie roślin z tego rodzaju, a przy tym największych i nie polecanych do małych ogrodów należy kortaderia pampasowa znosząca zimą spadki temperatur do -20 °C[5].

Wiechy stosowane są także do tworzenia suchych bukietów[12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2019-11-05].
  2. Cortaderia. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2019-11-05].
  3. a b c d e Shou-liang Chen, Sylvia M. Phillips: Cortaderia Stapf. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2019-11-05].
  4. a b Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 61. ISBN 978-83-925110-5-2.
  5. a b c d e f g Roger Grounds: Trawy ozdobne. Warszawa: Klub dla Ciebie, 2009, s. 39. ISBN 978-83-7404-891-0.
  6. a b c d David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 237. ISBN 978-1-107-11502-6.
  7. a b c d e f g h Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 525. ISBN 0-333-74890-5.
  8. a b Cortaderia. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-11-05].
  9. Cortaderia jubata. W: CABI Invasive Species Compendium [on-line]. [dostęp 2019-11-08].
  10. Zbigniew Podbielkowski: Fitogeografia części świata. Ameryka, Australia, Oceania, Antarktyda. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995, s. 147, 151. ISBN 83-01-07601-1.
  11. Janet Marinelli (red.): Wielka encyklopedia roślin. Warszawa: Świat Książki, 2006, s. 450. ISBN 83-7391-888-4.
  12. a b Alicja i Jerzy Szweykowscy (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo "Wiedza Powszechna", 2003, s. 585. ISBN 83-214-1305-6.

© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.