John B. Goodenough

John B. Goodenough
John Bannister Goodenough
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 25 lipca 1922
Jena
Zawód, zajęcie fizyk
Odznaczenia
Narodowy Medal Nauki (USA) Nobel prize medal.svg

John Bannister Goodenough (ur. 25 lipca 1922 w Jenie) – amerykański fizyk i specjalista w dziedzinie inżynierii materiałowej. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii za 2019 rok.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 25 lipca 1922 r. w Jenie, w Republice Weimarskiej, jego ojcem był historyk religii Erwin Ramsdell Goodenough, a bratem antropolog Ward Goodenough[1]. W dzieciństwie cierpiał na dysleksję, co utrudniało mu edukację w Groton School w Massachusetts, jednak przezwyciężył trudności i wypracował sobie stypendium na studia na Uniwersytecie Yale’a[2]. Początkowo studiował matematykę na tym uniwersytecie i należał tam do tajnego stowarzyszenia „Czaszka i Kości” (zwanego również Zakonem 322 lub Braterstwem Śmierci)[1]. Po ukończeniu studiów z wyróżnieniem[2] w 1944 r. wstąpił do wojska i służył jako meteorolog[1].

Fizyką zainteresował się po zakończeniu II wojny światowej, i w 1952 r. uzyskał w tej dziedzinie doktorat na Uniwersytecie Chicago[1] u Clarence'a Zenera. Po uzyskaniu doktoratu przeniósł się do Massachusetts Institute of Technology (MIT) i zajął się pracą nad pamięciami komputerowymi, a jego zespół stworzył m.in. przełomową pamięć magnetyczną RAM. Ta praca przyczyniła się do sformułowania reguł Goodenougha–Kanamoriego dotyczących interakcji między jonami[2]. W 1976 r. został profesorem chemii[3] i kierownikiem laboratorium chemii nieorganicznej na Uniwersytecie Oksfordzkim[2]. W latach 70. i 80. prowadził badania nad bateriami litowo-jonowymi[1], m.in. w 1980 r. jego laboratorium opracowało katodę z tlenku litowo-kobaltowego(III); opracowana przez niego technologia została później upowszechniona przez koncern Sony[1], a uczelnia nie opatentowała rozwiązania[2].

Od 1986 r. związany jest z Uniwersytetem Teksańskim w Austin[1], opracowując m.in. jeszcze wydajniejszą żelazowo-fosforanową katodę w strukturze oliwinu[2]. W 2016 r. brał udział w opracowaniu baterii, która wykorzystuje szklany elektrolit zamiast płynnego[1].

Od 1963 r. jest członkiem American Physical Society, a od 1976 r. National Academy of Engineering. W 1967 r. został doctorem honoris causa Uniwersytetu w Bordeaux[3]. Miał znaczący wkład w wynalezienie akumulatorów litowo-jonowych[4], za co przyznano mu Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii w 2019 r. (wspólnie z M. Stanleyem Whittinghamem i Akirą Yoshino)[5][6]. Jest najstarszym laureatem Nagrody Nobla w historii[7]. Wcześniej otrzymał m.in. Nagrodę Japońską (2001), Enrico Fermi Award (2009)[8], National Medal of Science (2012)[9] i Charles Stark Draper Prize (2014)[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Wojciech Moskal, Tomasz Ulanowski, Nobel z chemii. Whittingham, Goodenough i Yoshino zrewolucjonizowali nasze życie, wyborcza.pl, 9 października 2019 [dostęp 2019-10-22] (pol.).
  2. a b c d e f John Bannister Goodenough: A Brief History of the Inventor of the Lithium Cobalt Oxide Cathode – News, allaboutcircuits.com [dostęp 2019-10-22] (ang.).
  3. a b Longtime MIT Lincoln Laboratory researcher John Goodenough wins Nobel Prize in Chemistry, MIT News [dostęp 2019-10-22].
  4. Nagroda Nobla 2019 z chemii za rozwój baterii litowo-jonowych (pol.). dzienniknaukowy.pl, 2019-10-09. [dostęp 2019-10-11].
  5. The Nobel Prize in Chemistry 2019, Nobel Media AB, 9 października 2019 [dostęp 2019-10-09] (ang.).
  6. Nobel z chemii przyznany. Naukowcy nagrodzeni za baterie litowo-jonowe (pol.). wiadomosci.dziennik.pl, 2019-10-09. [dostęp 2019-10-11].
  7. Knvul Sheikh, Brian X. Chen, Ivan Penn, Lithium-Ion Batteries Work Earns Nobel Prize in Chemistry for 3 Scientists, „The New York Times”, 9 października 2019, ISSN 0362-4331 [dostęp 2019-10-11] (ang.).
  8. a b John Goodenough, me.utexas.edu [dostęp 2016-10-05] (ang.).
  9. John Goodenough, ECS [dostęp 2019-10-22] (ang.).

]


© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.