Joaquin Phoenix

Joaquin Phoenix
Ilustracja
Joaquin Phoenix (2018)
Imię i nazwisko Joaquin Raphael Phoenix
Data i miejsce urodzenia 28 października 1974
San Juan
Zawód aktor, producent filmowy, wokalista
Lata aktywności od 1982

Joaquin Raphael Phoenix[1] (ur. 28 października 1974 w San Juan) – amerykański aktor, wokalista, producent filmowy i telewizyjny. Laureat Oscara za tytułową rolę w filmie Joker (2019).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Przyszedł na świat w wielodzietnej rodzinie zbieracza owoców, misjonarza i menedżera[2] Johna Lee Phoenixa („Bottom”, „Amram”; ur. 14 czerwca 1947) i sekretarki z nowojorskiego Bronxu Arlyn Dunetz Jochebed (ur. 31 grudnia 1944)[3][4]. Rodzice jego matki byli Żydami z Węgier i Rosji. Wychowywał się ze starszym bratem Riverem (ur. 23 sierpnia 1970, zm. 31 października 1993)[5] i trzema siostrami: Rain Joan of Arc (ur. 21 listopada 1972)[6], Liberty Mariposą (ur. 5 lipca 1976)[7] i Summer Joy (ur. 10 grudnia 1978)[8]. Jego rodzice byli hipisami, żyjącymi w Ameryce Południowej, gdzie stali się członkami organizacji Dzieci Boga[9]. W 1977 rodzina przeniosła się do Los Angeles i zmieniła swoje nazwisko na Phoenix od Feniksa, który odradza się z popiołów[10].

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Na małym ekranie zadebiutował w wieku ośmiu lat jako Travis w jednym z odcinków serialu muzycznego CBS Siedem narzeczonych dla siedmiu braci (Seven Brides for Seven Brothers)[11] pt.: „Christmas Song” (1982) z udziałem brata. W 1984, mając dziesięć lat, wystąpił gościnnie w serialach: ABC The Fall Guy z Lee Majorsem, NBC Posterunek przy Hill Street i CBS Napisała: Morderstwo. Jako 11-latek był obsadzony w dramacie CBS o wykorzystywaniu seksualnym dzieci Kids Don't Tell (1985), w którym partnerował Michaelowi Ontkeanowi, JoBeth Williams i Nancy Lee Grahn. Po raz pierwszy pojawił się na kinowym ekranie w filmie fantastycznonaukowym Harry’ego Winera Kosmiczny obóz (SpaceCamp, 1986) z Kate Capshaw i Tomem Skerrittem wystąpił jako 12-letni Max Graham, który często nawiązuje do Gwiezdnych wojen. Reżyser Rick Rosenthal powierzył mu rolę 12-letniego bachora wojskowego w komediodramacie familijnym Ruscy na Florydzie (Russkies, 1987) z Whipem Hubleyem. Za postać Garry’ego Buckmana-Lampkina w komediodramatu Rona Howarda Spokojnie, tatuśku (Parenthood, 1989) u boku Steve’a Martina i Dianne Wiest był nominowany do Young Artist Award za najlepszy występ wiodącego młodego aktora w filmie fabularnym.

Dobrze zapowiadającą się karierę braci Phoenix przerwała tragedia, gdy 31 października 1993 w wieku zaledwie 23 lat, z powodu przedawkowania narkotyków, zmarł brat River. Wówczas Joaquin wycofał się z życia zawodowego. Powrócił na ekran w roli Jimmy’ego, uwodzonego przez Suzanne (Nicole Kidman) w prezentowanym poza Konkursem Głównym na festiwalu w Cannes komediodramacie kryminalnym Gusa Van Santa Za wszelką cenę (1995) z Mattem Dillonem. Zagrał w melodramacie Abbottowie prawdziwi (Inventing the Abbotts, 1997) z Liv Tyler[12], dramacie kryminalnym Droga przez piekło (U Turn, 1997) u boku Seana Penna, Jennifer Lopez i Nicka Nolte, dramacie sensacyjnym Powrót do raju (Return to Paradise, 1998) z Vince’em Vaughnem i Anne Heche[12]. Wystąpił w roli pracownika hollywoodzkiego sklepu kaset wideo z filmami porno Maxa Californię w dreszczowcu Joela Schumachera Osiem milimetrów (8MM, 1999)[12] z Nicolasem Cage i zagrał postać byłego francuskiego księdza katolickiego Simoneta De Coulmier, który zaprzyjaźnił się z markizem de Sade'em (Geoffrey Rush) i jako formę terapii pozwolił mu prowadzić amatorski teatr w Charenton w filmie Philipa Kaufmana Zatrute pióro (Quills, 2001)[13].

Jego kreacja głównego antagonisty, amoralnego cesarza Kommodusa w superprodukcji Ridleya Scotta Gladiator (2000) z Russellem Crowe przyniosła mu Blockbuster Entertainment Awards w kategorii „Ulubiony czarny charakter” oraz nominacje do Oscara, Złotego Globu, BAFTA, Nagrodę Satelity i Nagrody Gildii Aktorów Ekranowych dla najlepszego aktora drugoplanowego[14]. W dramacie sensacyjnym Płonąca pułapka (Ladder 49, 2004) wystąpił w roli uwięzionego w pożarze strażaka, Jacka Morrisona. Za rolę piosenkarza Johnny’ego Casha w biograficznym melodramacie muzycznym Jamesa Mangolda Spacer po linie (Walk the Line, 2005) odebrał Hollywood Film Festival i Złoty Glob oraz był nominowany do Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego, BAFTA i Nagrody Gildii Aktorów Ekranowych[15]. Cash osobiście zaakceptował jego kandydaturę, a Phoenix sam wykonał wszystkie towarzyszące filmowi piosenki i odebrał Nagrodę Grammy w kategorii „Najlepsza składanka ze ścieżką dźwiękową z kina, telewizji lub innych mediów wizualnych”[14].

W październiku 2008 Joaquin Phoenix ogłosił koniec kariery aktorskiej oraz postanowił sprzedać swój dom w Hollywood oraz przenieść się na wieś, gdzie będzie mógł poświęcić się muzyce. W sierpniu 2010 okazało się to mistyfikacją. Aktor przez dwa lata zwodził całe środowisko Hollywood, które uwierzyło jakoby stoczył się na dno[12].

W 2012 powrócił w roli Freddiego Quella, weterana II wojny światowej i prawej ręki religijnego guru w dramacie psychologicznym Paula Thomasa Andersona Mistrz (The Master), za którą zdobył Puchar Volpi na festiwalu w Wenecji i kolejną nominację do Oscara, Złotego Globu oraz nagrody BAFTA[14]. Zagrał w melodramacie Ona (Her, 2013), komediodramacie kryminalnym Paula Thomasa Andersona Wada ukryta (Inherent Vice, 2014) i dramacie kryminalnym Woody’ego Allena Nieracjonalny mężczyzna (Irrational Man, 2015) z Emmą Stone. Wcielił się w Jezusa Chrystusa w biograficznym filmie biblijnym Maria Magdalena (Mary Magdalene, 2018) z Rooney Marą. Wystąpił jako rysownik, artysta i muzyk John Callahan w biograficznym Gusa Van Santa Bez obaw, daleko nie zajdzie (Don't Worry, He Won't Get Far on Foot, 2018) i jako zabójca Charlie Sisters w komediowym westernie Jacquesa Audiarda Bracia Sisters (The Sisters Brothers, 2018) u boku Jake’a Gyllenhaala[16].

Sukcesem okazała się kreacja Arthura Flecka / Jokera, emocjonalnie zaburzonego, nieudolnego komika, który staje się groźnym psychopatycznym i sadystycznym przestępcą w dramacie psychologicznym Todda Phillipsa Joker (2019), za którą zdobył Oscara, nagrodę BAFTA, nagrodę PETA i Złoty Glob[14]. Phoenix do tej roli schudł 20 kg, a skutki odchudzania realnie wpływały na cały proces budowania roli. Film został dobrze przyjęty na festiwalu w Wenecji i otrzymał Złotego Lwa[14].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak reszta swojego rodzeństwa, Joaquin jest weganinem. Aktywnie działa na rzecz organizacji PETA. Phoenix w okolicach ust ma charakterystyczną bliznę, według jego słów szrama powstała w wyniku bójki. W kwietniu 2005 Phoenix był na terapii odwykowej w celu leczenia alkoholizmu.

Spotykał się z koleżanką z planu Liv Tyler (1995-98) i modelką Topaz Page-Green (2001-2005). Pod koniec 2016 związał się z aktorką Rooney Marą, z którą zaręczył się w lipcu 2019.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy pełnometrażowe[edytuj | edytuj kod]

Seriale TV[edytuj | edytuj kod]

  • 1989: Superboy jako Billy Hercules
  • 1989: Still the Beaver jako Kyle Cleaver
  • 1986: Gwiazda poranna/Gwiazda wieczorna (Morningstar/Eveningstar) jako Doug Roberts
  • 1986: Alfred Hitchcock przedstawia (Alfred Hitchcock Presents) jako Pagey Fisher
  • 1984: Napisała: Morderstwo (Murder, She Wrote) jako Billy Donovan
  • 1984: Posterunek przy Hill Street (Hill Street Blues) jako Daniel
  • 1984: The Fall Guy jako Dzieciak
  • 1984: ABC Afterschool Specials jako Robby Ellsworth
  • 1983: Mr. Smith
  • 1983: Six Pack jako Tad Akins
  • 1982: Seven Brides for Seven Brothers jako Travis

Producent[edytuj | edytuj kod]

  • 2016: Across My Land
  • 2016: CAMP: The Documentary
  • 2015: I Am Dying
  • 2010: Joaquin Phoenix: Jestem, jaki jestem (I'm Still Here)
  • 2007: Królowie noc (We Own the Night)
  • 2007: Bez blichtru (4Real)

Nagrody i nominacje[edytuj | edytuj kod]

Nagroda Rok Kategoria Nominowana praca Wynik
National Board of Review 2000 Najlepszy aktor drugoplanowy[14] Zatrute pióro / Gladiator / Ślepy tor Wygrana
Hollywood Film Festival 2005 Aktor roku[14] Spacer po linie Wygrana
San Diego Film Festival 2005 Nagroda za działalność humanitarną Mieszkańcy Ziemi Wygrana
Złoty Glob 2006 Najlepszy aktor w filmie komediowym lub musicalu[14] Spacer po linie Wygrana
Nagroda Grammy 2007 Best Compilation Soundtrack for Visual Media Spacer po linie Wygrana
69. MFF w Wenecji 2012 Puchar Volpiego dla najlepszego aktora[14] Mistrz Wygrana
Newport Beach Film Festival 2014 Outstanding Achievement in Filmmaking – Ensemble Cast Imigrantka Wygrana
Independent Spirit Robert Altman Award 2015 Wada ukryta Wygrana
70. MFF w Cannes[14] 2017 Nagroda dla najlepszego aktora Nigdy cię tu nie było Wygrana
Złoty Glob 2020 Najlepszy aktor w filmie dramatycznym Joker Wygrana
Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych 2020 Wybitny występ aktora w roli pierwszoplanowej[14] Joker Wygrana
BAFTA 2020 Najlepszy aktor pierwszoplanowy[14] Joker Wygrana
Nagroda Akademii Filmowej (Oscar) 2020 Najlepszy aktor pierwszoplanowy[14] Joker Wygrana

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Joaquin Phoenix. T. 8: Kolekcja Alfred Hitchcock Przedstawia. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., sierpień 2009, s. 6. ISBN 978-83-252-0469-3.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Joaquin Rafael Phoenix – Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2016-08-20].
  2. Joaquin Phoenix Biography (1974-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2016-08-20].
  3. Arlyn (Heart) Phoenix – Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2016-08-19].
  4. Arlyn Sharon Dunetz – Children of God (ang.). XFamily. [dostęp 2016-08-19].
  5. River Jude Phoenix (1970-1993) (ang.). Find A Grave Memorial. [dostęp 2016-08-19].
  6. Rain Joan Of Arc Phoenix – Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2016-08-19].
  7. Libertad Mariposa Phoenix – Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2016-08-19].
  8. Summer Joy Phoenix – Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2016-08-19].
  9. River Phoenix, beautiful and damned (ang.). RedMilk. [dostęp 2016-08-19].
  10. Biographie de River Phoenix (fr.). JeSuisMort.com. [dostęp 2016-08-20].
  11. Joaquin Phoenix (ang.). TV.com. [dostęp 2016-08-20].
  12. a b c d Rebecca Flint Marks: Joaquin Phoenix Biography (ang.). AllMovie. [dostęp 2020-02-10].
  13. Joaquin Phoenix (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-08-19].
  14. a b c d e f g h i j k l m Joaquin Phoenix Awards (ang.). AllMovie. [dostęp 2020-02-10].
  15. Patrick Ryan (2019-12-14): How Joaquin Phoenix played a quadriplegic cartoonist in 'He Won't Get Far on Foot' (ang.). „USA Today”. [dostęp 2020-03-07].
  16. Joaquin Phoenix – Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2016-08-20].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.