Jan Szyszko

Jan Szyszko
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 19 kwietnia 1944
Stara Miłosna
Data śmierci 9 października 2019
Minister środowiska
Okres od 16 listopada 2015
do 9 stycznia 2018
Przynależność polityczna Prawo i Sprawiedliwość
Poprzednik Maciej Grabowski
Następca Henryk Kowalczyk
Minister środowiska
Okres od 31 października 2005
do 7 września 2007
i ponownie od 11 września 2007 do 16 listopada 2007
Przynależność polityczna Prawo i Sprawiedliwość
Poprzednik Tomasz Podgajniak
Następca Maciej Nowicki
Minister ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa
Okres od 31 października 1997
do 19 października 1999
Przynależność polityczna Porozumienie Centrum
Poprzednik Stanisław Żelichowski
Następca Antoni Tokarczuk
Jan Szyszko (2008)
Jan Szyszko w Sali Posiedzeń w Sejmie
Jan Szyszko i kard. Gerhard Ludwig Müller
Jan Szyszko i Siim-Valmar Kiisler
Jan Szyszko uhonorowany na „Skale ekologów” w Darłowie

Jan Feliks Szyszko i (ur. 19 kwietnia 1944 w Starej Miłośnie, zm. 9 października 2019[1]) – polski leśnik, nauczyciel akademicki, profesor nauk leśnych (2001) oraz polityk.

W latach 1997–1999 minister ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa w rządzie Jerzego Buzka, w latach 2005–2007 minister środowiska w rządach Kazimierza Marcinkiewicza i Jarosława Kaczyńskiego, w latach 2015–2018 minister środowiska w rządach Beaty Szydło oraz Mateusza Morawieckiego, poseł na Sejm V, VI, VII i VIII kadencji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wykształcenie i praca naukowa[edytuj | edytuj kod]

W 1966 ukończył studia na Wydziale Leśnym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, na której uzyskał następnie stopnie naukowe doktora i doktora habilitowanego nauk leśnych. W 2001 otrzymał tytuł naukowy profesora[2].

W latach 1993–1994 pełnił funkcję dyrektora Krajowego Zarządu Parków Narodowych w Ministerstwie Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Został pracownikiem naukowo-dydaktycznym SGGW i kierownikiem Katedry Architektury Krajobrazu na Wydziale Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu, współtwórcą i kierownikiem Pracowni Oceny i Wyceny Zasobów Przyrodniczych. Zasiadał w Komitecie Ekologii Polskiej Akademii Nauk. Wykłada także w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu[3].

Jest autorem ponad stu publikacji naukowych z zakresu użytkowania zasobów przyrodniczych i ekologii. Założył i prowadził prywatną stację naukowo-badawczą dla studentów krajowych i zagranicznych, w której prowadzone są badania nad podnoszeniem zdrowotności lasów i wykorzystaniem zasobów przyrodniczych dla rozwoju gospodarczego. Jest jednym z założycieli i prezesem Stowarzyszenia na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju Polski[4].

W działalności naukowej zajmował się dynamiką liczebności populacji i regeneracją systemów leśnych. W swoich badaniach jako wskaźniki (bioindykatory) zmian zachodzących w środowisku wykorzystywał chrząszcze z rodziny biegaczowatych (Carabidae). Był dostarczycielem okazu, na podstawie którego opisano dla nauki jeden z gatunków z rodzaju Trechusa. Posiadał w swojej prywatnej kolekcji ponad 50 tys. egzemplarzy owadów, w tym ponad tysiąc gatunków z rodziny biegaczowatych. Okazy te pochodzą z wielu wypraw i podróży po Europie (m.in. z Turcji, Bułgarii, również z Polski)[5].

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

Od 1987 był radnym i członkiem prezydium Miejskiej Rady Narodowej podwarszawskiej gminy Wesoła[6]. W 1990, po utworzeniu samorządu gminnego, uzyskał mandat radnego tej miejscowości[7][8]. Od 1991 był działaczem Porozumienia Centrum, a od 1996 wiceprezesem zarządu głównego tej partii. W wyborach prezydenckich w 1995 pełnił funkcję szefa krajowego komitetu wyborczego Adama Strzembosza. W wyborach parlamentarnych w 1997 bez powodzenia kandydował do Sejmu z listy Akcji Wyborczej Solidarność w okręgu podwarszawskim.

Zaangażował się w działalność polityczną związaną z kręgiem skupionym wokół o. Tadeusza Rydzyka i Radia Maryja[9].

Od 31 października 1997 do 19 października 1999 zajmował stanowisko ministra ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa w rządzie Jerzego Buzka[10]. Następnie sprawował funkcję sekretarza stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Był pełnomocnikiem rządu do spraw Konwencji Klimatycznej i prezydentem V Konferencji Stron Konwencji Klimatycznej ONZ (1999–2000)[11]. W latach 2001–2005 zasiadał w Trybunale Stanu z ramienia Prawa i Sprawiedliwości.

Od 2001 należał do Prawa i Sprawiedliwości. W wyborach parlamentarnych w tym samym roku bez powodzenia kandydował do Sejmu z okręgu Piła (otrzymał 4108 głosów)[12]. W wyborach w 2005 zdobył liczbą 7042 głosów mandat posła na Sejm V kadencji z okręgu podwarszawskiego.

Od 31 października 2005 do 7 września 2007 i od 11 września 2007 do 16 listopada 2007 sprawował urząd ministra środowiska w rządzie Kazimierza Marcinkiewicza, a następnie w rządzie Jarosława Kaczyńskiego. Pomiędzy tymi okresami był sekretarzem stanu w Ministerstwie Środowiska i kierownikiem tego resortu. W lipcu 2006 wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji obwodnicy przecinającej Dolinę Rospudy. Tym samym naraził się na krytykę obrońców przyrody, wielu naukowców, części społeczeństwa oraz przedstawicieli Unii Europejskiej[13].

W wyborach parlamentarnych w 2007 po raz drugi uzyskał mandat poselski, otrzymując 15 623 głosy. Wszedł w skład Komisji do Spraw Unii Europejskiej oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.

W wyborach w 2011 z powodzeniem ubiegał się o reelekcję, dostał 13 636 głosów[14]. W wyborach w 2015 został ponownie wybrany do Sejmu, otrzymując 15 015 głosów[15].

16 listopada 2015 powołany na ministra środowiska w rządzie Beaty Szydło[16]. 11 grudnia 2017 objął to samo stanowisko w nowo utworzonym rządzie Mateusza Morawieckiego[17]. 9 stycznia 2018 został odwołany z funkcji ministra środowiska[18]. W wyborach parlamentarnych w 2019 ponownie kandydował z listy PiS do Sejmu i prowadził kampanię wyborczą, jednak zmarł cztery dni przed wyborami[19].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Jego decyzje jako ministra środowiska często były przedmiotem krytyki[10], w tym głównie środowisk proekologicznych[20]. Najczęstszym przedmiotem krytyki są:

  • zezwolenie na budowę obwodnic Augustowa przez Dolinę Rospudy[10] w wariancie uważanym przez niektórych aktywistów ekologicznym za bardziej szkodliwy dla środowiska naturalnego[21];
  • ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (zwana niekiedy jako lex Szyszko[22]); uchwalona przez Sejm podczas kryzysu sejmowego w Sali Kolumnowej[23][24]. Zwiększyła ona uprawnienia właścicieli nieruchomości, na których rosną drzewa i krzewy, do ich usuwania. Ustawa, uchwalona w błyskawicznym tempie i bez konsultacji społecznych, doprowadziła do nadmiernej wycinki drzew[25]. Pod wpływem nacisku społecznego i protestów została ona zmieniona w maju 2017[26][27]. Według szacunków Zbigniewa Karaczuna z Katedry Ochrony Środowiska SGGW przez kilka miesięcy obowiązywania ustawy mogło zostać wyciętych 3 mln drzew[28].
  • wprowadzenie masowej wycinki z użyciem ciężkiego sprzętu w Puszczy Białowieskiej[29][30]; w lipcu 2017 Komisja Europejska wystąpiła przeciwko Polsce do Trybunału Sprawiedliwości UE, wskazując, że prowadzona wycinka drzew stanowiła poważne zagrożenie integralności obszaru Natura 2000, nie była zgodna z celami ochrony Puszczy Białowieskiej i przekraczała środki, jakich można używać do zapewnienia zrównoważonego użytkowania lasu[31]. W kwietniu 2018 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że wycinka drzew w Puszczy Białowieskiej była niezgodna z prawem unijnym[32],
  • zaproponowanie w 2017 zmian, które w „szczególnych wypadkach” pozwalają na odstąpienie od ochrony gatunków i siedlisk w ramach unijnej sieci Natura 2000[24].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Syn Jana (zm. 1987)[33] i Eleonory (zm. 1990)[34]. Oboje są pochowani na cmentarzu parafialnym Najświętszego Serca Pana Jezusa w Starej Miłośnie.

Był żonaty, miał dwie córki[35].

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Andrzej Duda, Bardzo smutna, niespodziewana wiadomość. Dziś przed południem odszedł Pan Prof. Jan Szyszko. Naukowiec i polityk, ale przede wszystkim dobry i życzliwy Człowiek, pasjonat przyrody, którego darzyłem wielką sympatią i szacunkiem. Fiat Voluntas Tua... RiP, @AndrzejDuda, 2019 [dostęp 2019-10-09] (pol.).
  2. M.P. z 2001 r. nr 22, poz. 362.
  3. Profesorowie wykładający w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu. wsksim.edu.pl. [dostęp 2015-06-01].
  4. W obronie Polskich Lasów Państwowych. naszdziennik.pl, 3 listopada 2010. [dostęp 2015-06-01].
  5. Jan Ołdakowski: W obronie żuka – wywiad z Janem Szyszko Ministrem Ochrony Środowiska 19/11/1998. Warszawa: NFOŚiGW, 12/1998, s. 2.
  6. Jan Szyszko: Od entomologa po pogromcę drzew – Plus Minus – rp.pl [dostęp 2017-08-08].
  7. Zagadki Jana Szyszki, czyli powrót krwawego myśliwego. wyborcza.pl, 16 stycznia 2016. [dostęp 2017-02-27].
  8. Minister z pogranicza człowieka i przyrody. wp.pl, 8 grudnia 2005. [dostęp 2017-02-27].
  9. Magdalena Chrzczonowicz: Karczewski: „Rydzyk nie jest politykiem, jest wspaniałym człowiekiem”. oko.press, 7 grudnia 2018. [dostęp 2018-12-07].
  10. a b c Kpią z nowego ministra środowiska: Dał się nabrać na chemitrails. SYLWETKA Jana Szyszko, „wiadomosci.dziennik.pl” [dostęp 2017-06-05].
  11. President Designate for COP5 (ang.). unfccc.int. [dostęp 2015-06-01].
  12. Serwis PKW – Wybory 2001. [dostęp 2015-06-03].
  13. Obwodnica przejdzie jednak przez Rospudę. wyborcza.pl, 5 lutego 2007. [dostęp 2015-06-01].
  14. Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 2015-06-01].
  15. Serwis PKW – Wybory 2015. [dostęp 2015-10-27].
  16. Prezydent powołał rząd. prezydent.pl, 16 listopada 2015. [dostęp 2015-11-16].
  17. Powołanie rządu Morawieckiego. tvn24.pl, 11 grudnia 2017. [dostęp 2017-12-11].
  18. Prezydent powołał nowych ministrów. prezydent.pl. [dostęp 2018-01-09].
  19. Prof. Jan Szyszko był już zmęczony kampanią. Bliski współpracownik komentuje śmierć polityka. wiadomosci.wp.pl, 9 października 2019. [dostęp 9 października 2019].
  20. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2017-06-05].
  21. Dolina Rospudy – kłamstwa i manipulacje, dzikiezycie.pl [dostęp 2017-06-05] (ang.).
  22. Basta! przeciw „lex Szyszko”. Jeden z ekologów spisany przez policję, „TVN24.pl” [dostęp 2017-06-05].
  23. Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (druk 1143). sejm.gov.pl. [dostęp 2017-06-18].
  24. a b Aleksander Gurgul. Minister środowiska od cięcia i martwych zwierząt. „Gazeta Wyborcza”, s. 6, 6 lipca 2017. 
  25. Paweł Biskupski. Drzewa w mieście na wagę złota. „Rzeczpospolita”, s. A7, 30 marca 2017. 
  26. Koniec lex Szyszko: Wycinka drzew na nowych zasadach, „serwisy.gazetaprawna.pl” [dostęp 2017-06-05].
  27. Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody (druk 1334). sejm.gov.pl. [dostęp 2017-06-18].
  28. Koszmarny bilans „lex Szyszko”. Rozmowa z dr hab. Zbigniewem Karaczunem. „Gazeta Wyborcza”, s. 3, 14–25 czerwca 2017. 
  29. Aktywiści Greenpeace i Dzikiej Polski blokowali wycinkę drzew w Puszczy Białowieskiej [GALERIA] – bialystok.eskainfo.pl, „ESKA Info” [dostęp 2017-06-05].
  30. Ponad 230 osób kultury i nauki apeluje do prezydenta i premier ws. Puszczy Białowieskiej, „www.gazetaprawna.pl” [dostęp 2017-06-05].
  31. Aleksander Gurgul. Puszcza w unijnym trybunale. „Gazeta Wyborcza”, s. 9, 14 lipca 2017. 
  32. Anna Słojewska. Zamykanie frontów w wojnie z UE. „Rzeczpospolita”, s. A5, 18 kwietnia 2018. 
  33. Jan Szyszko. timenote.info. [dostęp 2019-04-25].
  34. Eleonora Szyszko. timenote.info. [dostęp 2019-04-25].
  35. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. V kadencja. Przewodnik, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2006, s. 236.
  36. Jan Szyszko: Od entomologa po pogromcę drzew – Plus Minus – rp.pl [dostęp 2017-06-05].
  37. Były polski minister środowiska uhonorowany w Watykanie. wp.pl, 17 grudnia 2008. [dostęp 2015-06-01].
  38. Prof. Jan Szyszko z Orderem Świętego Ottona, naszdziennik.pl

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Strona sejmowa posła VI kadencji. [dostęp 2015-06-01].
  • Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. VII kadencja. Przewodnik, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2012, s. 424–425.
  • Jan Szyszko w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2015-06-01].

© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.