Jackie Chan

Ten artykuł dotyczy aktora. Zobacz też: inne osoby i znaczenia.
Jackie Chan
Ilustracja
Jackie Chan w San Diego podczas konwentu Comic-Con (2012)
Imię i nazwisko Chan Kong-sang
Data i miejsce urodzenia 5 kwietnia 1954
Wzgórze Wiktorii
Zawód aktor, reżyser, scenarzysta, producent filmowy, kaskader, muzyk, przedsiębiorca, komik
Współmałżonek Lin Feng-jiao (od 1982)
Lata aktywności od 1962
Strona internetowa
Jackie Chan
ilustracja
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 成龙
Pismo tradycyjne 成龍
Hanyu pinyin Chéng Lóng
Jackie Chan na pokładzie startowym amerykańskiego lotniskowca USS Kitty Hawk (CV-63) (2 grudnia 2002)

Jackie Chan, kant. Sing Lung, mand. Chéng Lóng, pierw. Chan Kong-sang, , pinyin Chén Gǎngshēng (ur. 7 kwietnia 1954 na Wzgórzu Wiktorii w Victorii) – hongkoński aktor, reżyser, scenarzysta, producent filmowy, kaskader, muzyk, przedsiębiorca i komik, ambasador dobrej woli UNICEF[1].

W 2016 zajął 23 miejsce na liście najlepiej zarabiających celebrytów dwutygodnika „Forbes[2]. Zajął także drugie miejsce na liście najlepiej zarabiających aktorów tego dwutygodnika[3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodził się na Wzgórzu Wiktorii, jednym z pierwszych osiedli miejskich Hongkongu, w Victorii w Chinach, jako syn Lee-Lee i Charlesa Chanów, którzy pracowali w ambasadzie francuskiej; ojciec jako kucharz, a matka jako gospodyni[4]. Rodzice nadali mu na imię Chan Kong-Sang (co oznacza: „urodzony w Hongkongu”)[5]. Kiedy miał 7 lat, jego rodzice przenieśli się do Australii[6], aby znaleźć nowe miejsca pracy w ambasadzie amerykańskiej[7]. Ćwiczył kung-fu od najmłodszych lat[8]. W wieku siedmiu lat uczęszczał do Chinese Opera Institute (COI) z internatem[6]. Przez następne 10 lat Chan studiował sztuki walki, pantomimę, dramat, taniec, akrobacje i śpiew[7]. Nauka i ćwiczenia trwały 19 godzin dziennie. Poznał tam Sammo Hunga i Yuena Biao[9]. Był poddany surowej dyscyplinie, w tym karom cielesnym za słabe wyniki[6].

Kariera filmowca[edytuj | edytuj kod]

W wieku ośmiu lat podczas pobytu w Chińskiej Akademii Dramatu wraz z jej członkami, zadebiutował w hongkońskim filmie Big and Little Wong Tin Bar (1962) i pojawił się w wielu filmach muzycznych[10]. Następnie wystąpił w grupie The Seven Little Fortunes[7].

W 1971 zagrał główną rolę w filmie Guang dong xiao lao hu. Nie zagrał w nim jednak do końca z powodu cięć budżetowych. W 1972 nawiązał współpracę z Bruce’em Lee. Wystąpił w dwóch filmach (m.in. w Wejściu smoka) jako kaskader i statysta.

Jackie Chan zagrał w kilkunastu niskobudżetowych produkcjach m.in. w Hua fei man cheng chun w 1975, gdzie brał udział w scenie erotycznej. W 1976 na planie filmowym Ręki śmierci Johna Woo został zauważony przez reżysera Lo Weia. Wyjechał do pracy do Australii. Pracował w restauracji, gdzie otrzymał przydomek „Jackie”. W tym czasie współpracownik Lo Weia zaproponował mu pracę aktora. Chan wrócił do Hongkongu i zaczął być rozpoznawany. Nawiązał współpracę z Yuenem Woo-pingiem, u którego w 1978 zagrał w dwóch filmach.

W 1979 wyreżyserował film Nieustraszona hiena, w którym pokazał zarówno kunszt walk kung-fu, jak i talent komediowy. Następnie wyjechał do Stanów Zjednoczonych, ale szybko wrócił do Hongkongu, gdzie zaczął śpiewać. W 1984 został wydany jego drugi studyjny album Love Me, który zdobył uznanie krytyków. W następnych latach nagrywał kolejne albumy studyjne. W 1990 wystąpił w filmie Więzień. Zagrał w filmach: Draka w Bronksie i Jackie Chan: Pierwsze uderzenie.

W 2008 odbyła się premiera filmu Zakazane królestwo, w którym zagrał m.in. wraz z Jetem Li. W 2010 roku został wydany remake filmu Karate Kid o tym samym tytule, gdzie Chan zagrał m.in. wraz z Jadenem Smithem.

W 2011 film Xinhai geming był promowany jako setny film Jackiego Chana[11].

W 2012 podczas pobytu w Cannes zapowiedział zakończenie kariery w filmach akcji[12].

Kariera przedsiębiorcy[edytuj | edytuj kod]

Prowadzi kilkanaście restauracji i firm.

Działalność charytatywna[edytuj | edytuj kod]

W 1993 przekazał 2 miliony dolarów na cele charytatywne fundacji Operation Smile.

W 2004 w Hongkongu zainicjował w Victoria Park organizację wystawy okręgu United Buddy Bears promującej pokój na świecie. Podczas otwarcia wystawy przekazał na ręce przedstawicieli UNICEF oraz innych organizacji pomagających dzieciom czeki na łączną sumę 4,14 miliona dolarów hongkońskich. Wystawa odwiedza od tego czasu metropolie na wszystkich kontynentach.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W 1982 ożenił się z Lin Feng-jiao, z którą ma syna Jaycee[7].


Gwiazda Jackiego Chana na alei gwiazd w Hollywood
Gwiazda Jackiego Chana na alei gwiazd w Hongkongu

Nagrody i nominacje[edytuj | edytuj kod]

Rok Nagroda Kategoria Film Inni wykonawcy Rezultat
1982 Hong Kong Film Award Najlepsza akcja choreograficzna[13] Król smoków (1982) Hark-On Fung i Yuen Kuni Nominacja
1985 Najlepszy aktor[14] Projekt A (1983) Nominacja
1986 Najlepszy reżyser[15] Policyjna opowieść (1986) Nominacja
Najlepszy aktor[15] Serce smoka (1985), Policyjna opowieść (1985) Nominacja
1989 Najlepsze zdjęcia[16] Yin ji kau (1987) Wygrana
1990 Najlepszy aktor[17] Czyniący cuda (1989) Nominacja
1993 Najlepszy aktor[18] Policyjna opowieść 3: Superglina (1992) Nominacja
1994 Najlepszy aktor[19] Przestępcza opowieść (1993) Nominacja
Najlepsza akcja choreograficzna[19] Nominacja
1996 Najlepszy aktor[20] Draka w Bronksie (1995) Nominacja
Najlepsza akcja choreograficzna[20] Wygrana
1997 Najlepszy aktor[21] Jackie Chan: Pierwsze uderzenie (1996) Nominacja
1999 Najlepszy aktor[22] Zgadnij, kim jestem? (1998) Nominacja
Najlepsza akcja choreograficzna[22] Wygrana
2000 Najlepsza akcja choreograficzna[23] Wspaniały (1999) grupa Jackie Chan Stunt Team Nominacja
2005 Nagroda za profesjonalne osiągnięcie[24] Wygrana
Najlepszy aktor[24] Nowa policyjna opowieść (2004) Nominacja
Golden Rooster Award Najlepszy aktor[25] Wygrana
2006 Hong Kong Film Award Najlepsza akcja choreograficzna[26] Mit (2005) Stanley Tong/grupa Jackie Chan Stunt Team Nominacja
Najlepsza oryginalna piosenka filmowa[26] Kim Hee-sun Nominacja
2007 Najlepsza akcja choreograficzna[27] Niania w akcji (2006) Chung Chi Li i grua Jackie Chan Stunt Team Nominacja
2013 Najlepsza akcja choreograficzna[28] Chiński zodiak (2012) He Jun Wygrana
2016 Najlepsza akcja choreograficzna[29] Wojna imperiów (2015) grupa Jackie Chan Stunt Team Nominacja
Nagroda Akademii Filmowej Oscar Honorowy[30] Wygrana

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Filmografia Jackiego Chana.

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Dyskografia Jackiego Chana.

Albumy studyjne[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. International Goodwill Ambassadors who served in 2005 (ang.). UNICEF. [dostęp 2015-02-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-08)].
  2. #23 Jackie Chan (ang.). „Forbes”. [dostęp 2016-07-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-03-29)].
  3. The World's Highest-Paid Celebrities (ang.). Forbes. [dostęp 2016-07-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-03-29)].
  4. Jackie Chan Biography (1954?-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2019-03-29].
  5. Personalidade: Jackie Chan (EUA) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2019-03-29].
  6. a b c Jackie Chan, Film Actor, Martial Arts Expert (1954–) (ang.). biography.com. [dostęp 2019-03-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-03-29)].
  7. a b c d Jackie Chan Biography (ang.). jackiechan.com. [dostęp 2016-11-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-03-29)].
  8. Jackie Chan (7 de Abril de 1954) (port.). Filmow. [dostęp 2016-11-20].
  9. Chinese Opera (ang.). jackiechanfans.com. [dostęp 2016-11-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-03-29)].
  10. Jackie Chan (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2019-03-29].
  11. Lei Jin (2011-02-18): Jackie Chan's 100th film gets release (ang.). Asia Pacific Arts. [dostęp 2016-11-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-08)].
  12. Anita Singh (2012-05-18): Cannes 2012: Jackie Chan to retire from action movies (ang.). The Daily Telegraph. [dostęp 2012-10-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-06-01)].
  13. 第2屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  14. 第4屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  15. a b 第5屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  16. 第8屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  17. 第9屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  18. 第12屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  19. a b 第13屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  20. a b 第15屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  21. 第16屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  22. a b 第18屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  23. 第19屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń. • ang.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  24. a b 第24屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń. • ang.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  25. Awards and Achievements 2011 – Awards and Achievements 2005 (ang.). jackiechan.com. [dostęp 2016-11-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-21)].
  26. a b 第25屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń. • ang.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  27. 第26屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń. • ang.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  28. 第32屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń. • ang.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  29. 第35屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń. • ang.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  30. After 50 years of unmatchable cinematic contribution, Jackie Chan wins Oscar! (ang.). deccanchronicle.com, 2016-11-13. [dostęp 2016-11-21].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.