Języki informacyjno-wyszukiwawcze

Języki informacyjno-wyszukiwawcze (JIW)język sztuczny o wyspecjalizowanych funkcjach odtwarzania treści i formy dokumentów oraz treści zapytań użytkowników a także wyszukiwania dokumentów w zbiorze informacyjnym w odpowiedzi na zapytanie użytkownika[1].

Podjęzykami (dialektami) JIW są

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pojęcie języków informacyjno-wyszukiwawczych pojawiło się na przełomie lat 50 i 60 XX wieku, co było związane z zainteresowaniem specjalistów informacji naukowej problematyką budowy i funkcjonowania tego typu systemów językowych. Termin ten określa specjalny rodzaj języka, którego realizacja może przyjmować różne formy w konkretnych systemach informacyjno-wyszukiwawczych. Wcześniej tego typu systemy znakowe, tworzone na użytek opracowania rzeczowego zbiorów bibliotecznych, utożsamiano z ich zastosowaniami: katalogami systematycznymi, działowymi, klasowymi i przedmiotowymi[2].

Cechy JIW[edytuj | edytuj kod]

  • Języki sztuczne,
  • Powstaje przez czyjeś celowe działanie, a nie samorzutnie,
  • Konstrukcja i słownictwo jest z góry zaplanowane,
  • Ulegają zmianom,
  • JIW są uboższe od naturalnych pod względem budowy, leksyki i funkcji.

Struktura JIW[edytuj | edytuj kod]

Języki informacyjno-wyszukiwawcze składają się z:

Funkcje JIW[edytuj | edytuj kod]

Języki informacyjno-wyszukiwawcze mają następujące funkcje:

  • Konstruktywne (istotne):
    • Funkcja metainformacyjna [opisowa],
    • Funkcja wyszukiwawcza [znalezienie informacji, faktów, przedmiotów];
  • Pochodne (nie są konieczne):
    • Organizująca informacje - porządkująca np. zbiór informacji czy faktów
    • Określania zakresów tematycznych zbiorów, systemów informacyjnych i wyszukiwawczych.

Języki informacyjno-wyszukiwawcze mają także funkcje języków naturalnych:

  • Opisywanie rzeczywistości (funkcja przedstawieniowa, komunikatywna, opisowa),
  • Zwracanie uwagi na tekst, jego treść (funkcja metainformacyjna);
  • Opisywanie języka jako systemu, jego budowy, funkcji (funkcja metajęzykowa)

Zasób leksykalny (słownictwo)[edytuj | edytuj kod]

Reguły budowy konstrukcji złożonych (gramatykę)

Typologie języków informacyjno-wyszukiwawczych[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza typologia JIW powstała w 1966 i została opublikowana we Francji przez Jean Claude'a Gardina. Jest to typologia słowników JIW. Gardin dokonał podziału słowników, wyróżniając JIW o słownikach jawnych i niejawnych. Dzięki czemu podzielił JIW na:

  • JIW klasyfikacyjne,
  • JIW słownikowe.

Kolejnych typologii dokonał E. F. Skorochodko (klasyfikacja semantyczna). Wziął pod uwagę relacje zachodzące pomiędzy elementarnymi jednostkami leksykalnymi, dzięki czemu opracował dwie typologie:

  • typologia – klasyfikacja paradygmatyczna
  • typologia – klasyfikacja syntagmatyczna.

Typologia Aleksandra Ivanovica Czernego opiera się na podstawie zasady prekoordynacji i postkoordynacji jednostek leksykalnych, dzięki czemu podzielił JIW na dwie grupy:

  • JIW prekoordynowane (wyrażenia złożone),
  • JIW postkoordynowane (wyrażenia proste)[3].

Poza tym typologie JIW opracowali D. J.Campbell, Y. Courier, G. von Slype, K. Hoppe, F. Levy a także Olgierd Ungurian.

Typologia stukturalna języków informacyjno-wyszukiwawczych Eugeniusza Ścibora[4] opiera się na różnych cechach JIW związanych z ich strukturą. Ścibor pominął zasięg geograficzny, zakres tematyczny, sposób aktualizacji, liczbę elementarnych jednostek leksykalnych (co ma wpływ na wielkość słownika) oraz liczbę użytkowników. Natomiast wziął pod uwagę słownictwo – jego typy, sposób uporządkowania, gramatykę, sposób przejścia z języka naturalnego na symbole klasyfikacyjne i w wyniku łączenia parametrów opracował typologię, która obejmuje 1176 typów JIW (174 typy - zredukowana).

Typy JIW[edytuj | edytuj kod]

Istnieją następujące typy (modele) JIW:

  1. Języki klasyfikacyjne (klasyfikacje biblioteczno-bibliograficzne)
    • Klasyfikacje wyliczające,
    • Klasyfikacje fasetowe;
  2. Języki haseł przedmiotowych,
  3. Języki słów kluczowych,
  4. Języki deskryptorowe,
  5. Inne, np. języki kodów semantycznych, języki syntagmatyczne[3].

Rodzaje JIW[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bibliomaniak - słownik: definicje (pol.). [dostęp 2014-02-02].
  2. Barbara Sosińska-Kalata: Podręcznik UKD dla bibliotekarzy i pracowników informacji. Warszawa: 1995, s. 24, seria: Nauka-Dydaktyka-Praktyka. ISBN 83-85778-50-0.
  3. a b Typologie JIW (pol.). [dostęp 2014-02-02].
  4. Eugeniusz Ścibor, Lucyna Anna Bielicka: Języki informacyjne, rodzaje i zastosowania w działalności informacyjnej. Warszawa: 1982.

© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.