Filmografia Grety Garbo

Greta Garbo (1939)

Greta Garbo (1905–1990) w trwającej 21 lat karierze występowała w filmach i na scenie. Zagrała w 29 produkcjach fabularnych[1]. Trzykrotnie wyróżniana była nominacją do nagrody Akademii Filmowej. Garbo uznawana jest przez biografów i historyków za jedną z największych i najwybitniejszych gwiazd filmowych w historii kinematografii[2] oraz jedną z legend i ikon okresu „Złotej Ery Hollywood[3].

Karierę rozpoczęła w 1920, gdy została zaangażowana przez Johna W. Bruniusa do roli statystki w niemych filmach En lyckoriddare (1921) i Kärlekens ögon (1922)[4]. Po udziale w krótkometrażowej komedii Petter włóczęga (1922, reż. Erik A. Petschler)[5], zagrała pierwszą ważną rolę w melodramacie Gdy zmysły grają (1924, reż. Mauritz Stiller) u boku Larsa Hansona[6]. Kreacja Elizabeth Dohny uczyniła z niej wschodzącą gwiazdę[7]. Rok później wystąpiła w niemieckim dramacie Zatracona ulica (reż. Georg Wilhelm Pabst)[8].

Pod koniec czerwca 1925 Garbo przeniosła się do Stanów Zjednoczonych[9], gdzie podpisała trzyletnią umowę z Metro-Goldwyn-Mayer[10]. Jej występy w dramacie Słowik hiszpański (1926, reż. Monta Bell)[11] i melodramacie Kusicielka (1926, reż. Fred Niblo)[12] uzyskały entuzjastyczne recenzje amerykańskich krytyków[13]. Rola Felicitas w melodramacie Symfonia zmysłów (1926, reż. Clarence Brown)[14] uczyniła z niej międzynarodową gwiazdę[15]. Po występie we Władczyni miłości (1928, reż. Clarence Brown) z Johnem Gilbertem[16], Garbo była najbardziej dochodową aktorką MGM sezonu 1928–1929 w amerykańskim box offisie[17].

W 1930 zagrała w swoim pierwszym filmie dźwiękowym – dramacie Anna Christie[18], a także w Romansie (oba w reżyserii Clarence’a Browna)[19]. Za udział w nich otrzymała nominację do nagrody Akademii Filmowej w kategorii dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej[20]. W następnych latach wystąpiła w melodramacie szpiegowskim Mata Hari (1931, reż. George Fitzmaurice) z Ramónem Novarro[21], melodramacie Ludzie w hotelu (1932, reż. Edmund Goulding)[22], biograficznym dramacie historycznym Królowa Krystyna (1933, reż. Rouben Mamoulian)[23], po którym zaczęto nazywać ją „królową Hollywood”[24], remake’u Anny Kareniny (1935, reż. Clarence Brown)[25] oraz w Damie kameliowej (1936, reż. George Cukor)[26] (za występ w której otrzymała drugą nominację do nagrody Akademii Filmowej)[27]. Pod koniec lat 30. Garbo zrezygnowała z wcielania się w postacie historyczne i skupiła się na gatunku komediowym[28], występując w Ninoczce (1939, reż. Ernst Lubitsch)[29] (otrzymując ostatnią nominację do nagrody Akademii Filmowej)[30] i Dwulicowej kobiecie (1941, reż. George Cukor)[31].

W 1932 Garbo notowana była w pierwszej dziesiątce najbardziej dochodowych amerykańskich aktorek[32]. Jedenaście produkcji z jej udziałem zestawianych było w pierwszej dziesiątce podsumowań roku w box offisie. Sześć filmów, w których wzięła udział, nominowanych było przynajmniej do jednego Oscara w każdej kategorii. Również sześć produkcji z udziałem aktorki, po uwzględnieniu inflacji, przekroczyło sumę stu milionów dolarów dochodu z biletów na rynku krajowym[33].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Gerda Lundequist i Greta Garbo w filmie Gdy zmysły grają (1924)
Greta Garbo i Marie Dressler w filmie Anna Christie (1930)
Rok[a] Tytuł Rola Uwagi Źr
1921 En lyckoriddare dziewica filmy zaginione[4] [34]
1922 Kärlekens ögon statystka
Herr och fru Stockholm manekin film krótkometrażowy (reklama), tytuł alt.: How Not to Dress
Konsum Stockholm Promo dziewczyna zajadająca się ciastkami film krótkometrażowy (reklama), tytuł alt.: Our Daily Bread
Petter włóczęga Greta Nordberg film krótkometrażowy, tytuł oryg.: Luffar-Petter [35]
1924 Gdy zmysły grają hrabina Elżbieta Dohna tytuł oryg.: Gösta Berlings saga, tytuł alt.: The Saga of Gösta Berling
1925 Zatracona ulica Greta Rumfort tytuł oryg.: Die Freudlose Gasse, tytuł alt.: Joyless Street
1926 Słowik hiszpański Leonora Moreno (aka La Brunna) tytuł oryg.: Torrent [36]
Kusicielka Elena de Torre Bianca tytuł oryg.: The Temptress
Symfonia zmysłów Felicitas tytuł oryg.: Flesh and the Devil
1927 Anna Karenina Anna Karenina tytuł oryg.: Love [37]
1928 Boska kobieta Marianne tytuł oryg.: The Divine Woman; film zaginiony[b]
Żar miłości Tania Fiedorova tytuł oryg.: The Mysterious Lady
Władczyni miłości Diana Merrick tytuł oryg.: A Woman of Affairs
1929 Dzikie orchidee Lillie Sterling tytuł oryg.: Wild Orchids [40]
A Man’s Man ona sama [37]
Pokusa Arden Stuart tytuł oryg.: The Single Standard [40]
Pocałunek Irene Guarry tytuł oryg.: The Kiss
1930 Anna Christie Anna „Christie” Christopherson pierwszy film dźwiękowy Garbo[41]
Romans Rita Cavallini tytuł oryg.: Romance
Anna Christie Anna „Christie” Christopherson niemieckojęzyczna wersja filmu z 1930[42] [43]
1931 Natchnienie Yvonne Valbret tytuł oryg.: Inspiration
Zuzanna Lenox Helga / Zuzanna Lenox tytuł oryg.: Susan Lenox: Her Fall and Rise, tytuł alt.: The Rise of Helga
Mata Hari Mata Hari
1932 Ludzie w hotelu balerina Jelizawieta Gruzińska tytuł oryg.: Grand Hotel [44]
Jaką mnie pragniesz Zara / hrabina Maria Varelli tytuł oryg.: As You Desire Me
1933 Królowa Krystyna Krystyna Wazówna tytuł oryg.: Queen Christina
1934 Malowana zasłona Katrin Koerber tytuł oryg.: The Painted Veil
1935 Anna Karenina Anna Karenina remake filmu z 1927[45] [46]
1936 Dama kameliowa Marguerite Gautier tytuł oryg.: Camille
1937 Pani Walewska Maria Walewska tytuł oryg.: Marie Walewska, tytuł alt.: Conquest
1939 Ninoczka Nina Iwanowa „Ninoczka” Jakuszowa tytuł oryg.: Ninotchka
1941 Dwulicowa kobieta Karin Borg tytuł oryg.: Two-Faced Woman [47]

Scena[edytuj | edytuj kod]

Królewski Teatr Dramatyczny w Sztokholmie, gdzie Garbo uczyła się i występowała w latach 1922–1924
Rocznik 1922–1924, od lewej: Lena Cederqvist, Karl-Magnus Thulstrup, Mona Mårtenson, Mimi Pollak, Vera Schmiterlöw, Greta Garbo, Alf Sjöberg i Håkan Westergren

Erik A. Petschler, reżyser komedii Petter włóczęga (1922), zachęcił Garbo do podjęcia nauki w Królewskim Teatrze Dramatycznym w Sztokholmie[48]. Na egzamin wstępny Signe Enwall przygotowała początkującej aktorce trzy fragmenty sztuk: monolog z trzeciego aktu Piskląt Selmy Lagerlöf, scenę z pierwszego aktu Madame Sans-Gêne autorstwa Victoriena Sardou i monolog Elidy z Oblubienicy morza Henrika Ibsena[49]. Wygłosiwszy wszystkie trzy fragmenty została przyjęta[50], choć według Davida Breta Garbo zdołała zaprezentować jeden fragment, po czym jej przerwano, a trzy dni później poinformowano, że została wybrana wraz z dziesiątką innych studentów, spośród trzystu kandydatów[51]. W ciągu kilku pierwszych miesięcy nauki Garbo stała się prekursorką metody Stanisławskiego[52]. Lubiła zajęcia z deklamacji oraz te aspekty ruchu scenicznego, które wymagały odzwierciedlenia emocji[53].

W 1922 debiutowała jako Madam de Ligneray w sztuce The Beautiful Adventure Gastona Armana de Caillaveta i Roberta de Flersa, wypowiadając kwestię liczącą sześć słów[54]. Na pierwszym roku zagrała również rolę prostytutki w inscenizacji Abschiedssouper Arthura Schnitzlera, służącą damy w sztuce J.M. Barriego Nieporównany Crichton, Hermionę w Zimowej opowieści Williama Szekspira[52][55] i Katri w fińskiej sztuce Daniel Hjort[54][55]. Barry Paris kreację Hermiony w wykonaniu Garbo opisywał jako „czarującą”[54]. Zagrawszy główną rolę kobiecą w filmie Gdy zmysły grają (1924) w reżyserii Mauritza Stillera, aktorka powróciła do Królewskiego Teatru Dramatycznego, gdzie zwiększono jej stypendium o 30 dolarów (150 koron) miesięcznie[56][57]. Występowała w rosyjskim dramacie Jesienne skrzypce i Niewidzialnym człowieku Pära Lagerkvista, wcielając się w prostytutkę[58]. Drobna rola Mariette, recepcjonistki lekarza w farsie pióra Jules’a Romainsa Knock, czyli triumf medycyny, była jej ostatnią kreacją teatralną[58]. W marcu Garbo zrezygnowała z kontynuowania nauki na rzecz kariery filmowej i dalszej edukacji pod kierownictwem Stillera[56].

Najbardziej lubiła role męskie w rosyjskich dziełach klasycznych: „Choć nie lubię mężczyzn przebierających się za kobiety, jest coś szczególnie ekscytującego w oglądaniu kobiety przebranej za mężczyznę” – argumentowała[52].

Rok Tytuł Rola Teatr Źr
1922 The Beautiful Adventure Madam de Ligneray Królewski Teatr Dramatyczny [54][59]
1923 Nieporównany Crichton Fisher, służąca damy [52][60]
Zimowa opowieść[c] Hermiona [52][55]
Abschiedssouper[d] prostytutka
Zmartwychwstanie[c] Amman [55]
Daniel Hjort[c] Katri
1924 Szylkretowy grzebień pani von Brandt [57][61]
Mother’s Rival wiejska dziewczyna [62]
Madame Sans-Gêne Madam de Vintermille
Min vän Teddy Mathilde [63]
Jesienne skrzypce „Guest” [58][64]
Niewidzialny człowiek prostytutka
Knock, czyli triumf medycyny głos Mariette, recepcjonistki lekarza [55][58]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Jest to rok premiery. O ile to możliwe, data premiery narzuca kolejność filmów w tej tabeli.
  2. Do współczesnych czasów zachował się jedynie dziewięciominutowy fragment filmu, który odnaleziono w Moskwie, zawierający napisy wykonane cyrylicą[38]. Według innych źródeł ocalał tylko jego zwiastun[39].
  3. a b c Projekt studencki[55].
  4. Spektakl zrealizowany przez stały zespół teatralny[52].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bret 2015 ↓, s. 519–527.
  2. Paris 2007 ↓, s. 9, 14; Bret 2015 ↓, s. 488.
  3. Vieira 2005 ↓, s. 6.
  4. a b Bret 2015 ↓, s. 31.
  5. Paris 2007 ↓, s. 41; Bret 2015 ↓, s. 37.
  6. Paris 2007 ↓, s. 559–560; Bret 2015 ↓, s. 50, 59.
  7. Bret 2015 ↓, s. 64.
  8. Paris 2007 ↓, s. 560; Bret 2015 ↓, s. 76.
  9. Paris 2007 ↓, s. 84–85; Bret 2015 ↓, s. 83.
  10. Bret 2015 ↓, s. 90.
  11. Paris 2007 ↓, s. 94–97; Bret 2015 ↓, s. 96.
  12. Paris 2007 ↓, s. 97–98; Bret 2015 ↓, s. 105.
  13. Paris 2007 ↓, s. 97, 103; Bret 2015 ↓, s. 103–104, 117–118.
  14. Paris 2007 ↓, s. 561; Bret 2015 ↓, s. 120.
  15. Vieira 2005 ↓, s. 38.
  16. Paris 2007 ↓, s. 135, 562; Bret 2015 ↓, s. 179.
  17. Swenson 1997 ↓, s. 193.
  18. Paris 2007 ↓, s. 173, 176; Bret 2015 ↓, s. 232–233.
  19. Paris 2007 ↓, s. 179, 564; Bret 2015 ↓, s. 244.
  20. Paris 2007 ↓, s. 181; Bret 2015 ↓, s. 253.
  21. Paris 2007 ↓, s. 564–565; Bret 2015 ↓, s. 275.
  22. Paris 2007 ↓, s. 565; Bret 2015 ↓, s. 291.
  23. Paris 2007 ↓, s. 565–566; Bret 2015 ↓, s. 316, 321.
  24. Bret 2015 ↓, s. 338.
  25. Paris 2007 ↓, s. 566; Bret 2015 ↓, s. 349, 351.
  26. Paris 2007 ↓, s. 566–567; Bret 2015 ↓, s. 362–363.
  27. Paris 2007 ↓, s. 312; Bret 2015 ↓, s. 372.
  28. Paris 2007 ↓, s. 334; Bret 2015 ↓, s. 389.
  29. Paris 2007 ↓, s. 567; Bret 2015 ↓, s. 397.
  30. Paris 2007 ↓, s. 341; Bret 2015 ↓, s. 407.
  31. Paris 2007 ↓, s. 567–568; Bret 2015 ↓, s. 421–422.
  32. QP Money Making Stars All Years (ang.). [dostęp 2019-04-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-06)].
  33. Greta Garbo Movies – Ultimate Movie Rankings (ang.). [dostęp 2019-04-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-04-12)].
  34. Bret 2015 ↓, s. 519.
  35. Bret 2015 ↓, s. 520.
  36. Bret 2015 ↓, s. 521.
  37. a b Bret 2015 ↓, s. 522.
  38. Bret 2015 ↓, s. 164.
  39. Paris 2007 ↓, s. 131.
  40. a b Bret 2015 ↓, s. 523.
  41. Swenson 1997 ↓, s. 220.
  42. Vieira 2005 ↓, s. 118; Paris 2007 ↓, s. 176–177, 563; Bret 2015 ↓, s. 255.
  43. Bret 2015 ↓, s. 524.
  44. Bret 2015 ↓, s. 525.
  45. Bret 2015 ↓, s. 349.
  46. Bret 2015 ↓, s. 526.
  47. Bret 2015 ↓, s. 527.
  48. Paris 2007 ↓, s. 42; Bret 2015 ↓, s. 38.
  49. Swenson 1997 ↓, s. 43; Paris 2007 ↓, s. 43; Bret 2015 ↓, s. 39.
  50. Paris 2007 ↓, s. 44.
  51. Bret 2015 ↓, s. 39–40.
  52. a b c d e f Bret 2015 ↓, s. 41.
  53. Paris 2007 ↓, s. 46.
  54. a b c d Paris 2007 ↓, s. 47.
  55. a b c d e f Swenson 1997 ↓, s. 71.
  56. a b Paris 2007 ↓, s. 59.
  57. a b Bret 2015 ↓, s. 61.
  58. a b c d Paris 2007 ↓, s. 63.
  59. Swenson 1997 ↓, s. 47.
  60. Swenson 1997 ↓, s. 62.
  61. Swenson 1997 ↓, s. 51.
  62. Swenson 1997 ↓, s. 65.
  63. Swenson 1997 ↓, s. 66.
  64. Swenson 1997 ↓, s. 70.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.