Dzióbica głaszczkówka

Dzióbica głaszczkówka
Pterostoma palpina
(Clerck, 1759)
Ilustracja
Rozpięty samiec
Ilustracja
Samiec w spoczynku
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Rząd motyle
Podrząd Glossata
Rodzina garbatkowate
Podrodzina Notodontinae
Plemię Notodontini
Rodzaj dzióbica
Gatunek dzióbica głaszczkówka
Synonimy
  • Phalaena palpina Clerk, 1759
  • Pterostoma palpinum Clerk, 1759
  • Pterostoma salicis Germar, 1812
  • Pterostoma tachengensis Cai, 1979

Dzióbica głaszczkówka[1], dzióbica słomka[2] (Pterostoma palpina) – gatunek motyla z rodziny garbatkowatych. Zamieszkuje Eurazję, od Półwyspu Iberyjskiego i Irlandii po Chiny i Rosyjski Daleki Wschód. Gąsienice żerują na drzewach liściastych, głównie wierzbach i topolach. Osobniki dorosłe aktywne nocą.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1759 roku przez Carla Alexandra Clercka pod nazwą Phalaena palpina[3][4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Imago zamaskowane na korze
Gąsienica

Motyl o krępym ciele[5] i rozpiętości skrzydeł sięgającej od 45 do 50 mm[1]. Głowa jest zaopatrzona w nieowłosione oczy złożone i słabo rozwiniętą ssawkę, natomiast pozbawiona jest przyoczek. Obustronnie grzebykowane czułki osiągają niemal połowę długości przedniego skrzydła i wykazują dymorfizm płciowy, u samicy mając delikatniejsze i krótsze ząbki niż u samca. Bardzo charakterystyczna jest budowa głaszczków. Są one bardzo długie, kosmato owłosione i sterczą ku przodowi tworząc „dzióbek”. Gęste owłosienie tułowia tworzy na jego grzbietowej stronie sterczący czub. Skrzydła obu par są wydłużone[5]. Przednia ich para może mieć tło szarawe, ochrowożółte, białawobrunatne, żółatawobrunatne lub popielatobrunatne[5][1]. Na tle tym występują słabo wyodrębnione podłużne przepaski[1]. Dość dobrze widoczne żyłki są czarne z białym nakrapianiem, przy czym na jasnych wstęgach barwa czarna tworzy strzałkowate wzorki[5]. Krawędź zewnętrzna skrzydła jest mocno ząbkowana[5][1], zaś krawędź tylna jest wygięta i zaopatrzona w duży i szeroki ząb barwy czarnej oraz pęczek włoskowatych łusek w kącie tylnym[5]. Tło skrzydła tylnego jest jasnoszare lub popielatobrunatne[5][1]. Długi odwłok u samca wieńczy podwójny pędzelek włosków[5].

Gąsienice bywają ubarwione niebieskawozielono z białym pasem bocznym lub żółtawozielono z żółtym pasem bocznym; w obu przypadkach pas ten może być od góry odgraniczony od tła bardzo cienką linią czarnego koloru[2].

Ekologia i występowanie[edytuj | edytuj kod]

Jaja złożone na ściankach insektarium

Owad ten zasiedla lasy łęgowe, inne lasy liściaste i mieszane, parki, ogrody i przydrożne nasadzenia[1][6][5]. Preferuje tereny wilgotne[6]. Gąsienice są foliofagami żerującymi na liściach wierzb, topól (w tym osiki), a rzadziej olch, lip, dębów, jabłoni i klonów[1][4]. Wyrośnięte gąsienice konstruują na powierzchni gruntu lub w wierzchniej warstwie gleby oprzędy w których następuje przepoczwarczenie[1][2][6]. Owady dorosłe nie pobierają pokarmu[6]. Są aktywne nocą, w dzień przesiadując na pniach i gałęziach drzew. Przylatują do sztucznych źródeł światła[5].

W Europie Środkowej motyl ten wydaje na świat dwa pokolenia w roku. Imagines pierwszego pokolenia latają od kwietnia do czerwca, a gąsienice żerują w czerwcu i lipcu. Drugie pokolenie motyli lata od czerwca do sierpnia, a gąsienice żerują od lipca do września. Zimowanie odbywa się w stadium poczwarki[2][1].

Gatunek palearktyczny[4]. W Europie znany jest z Portugalii, Hiszpanii, Andory, Irlandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Luksemburgu, Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Liechtensteinu, Austrii, Włoch, Danii, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Rumunii, Mołdawii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Albanii, Macedonii Północnej, Grecji oraz europejskich części Rosji i Turcji. Występuje na niektórych wyspach Morza Śródziemnego, w tym Korsyce, Sardynii i Sycylii[3]. Dalej na wschód sięga przez azjatycką część Turcji, Zakaukazie, Azję Środkową, Irak, Syberię i Mongolię po Chiny i Rosyjski Daleki Wschód[4]. W Polsce jest gatunkiem pospolitym[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j Krzysztof Jonko: Pterostoma palpina (Clerck, 1759). W: Lepidoptera Mundi [on-line]. [dostęp 2020-12-11].
  2. a b c d e J. Heintze: Motyle Polski (wyd. II). Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1990.
  3. a b Pterostoma palpina (Clerck, 1759). W: Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2020-12-11].
  4. a b c d Markku Savela: Pterostoma Germar, 1812. W: Funet.fi [on-line]. [dostęp 2020-12-11].
  5. a b c d e f g h i j Edward Sołtys: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVII Motyle – Lepidoptera, zeszyt 47-50. Notodontidae, Thaumetopoeidae, Thyatriridae, Drepanidae. Warszawa: PWN, Polski Związek Entomologiczny, 1965.
  6. a b c d Pterostoma palpina – Dzióbica głaszczkówka (Dzióbica słomka). W: Insektarium.net [on-line]. [dostęp 2020-12-10].

© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.