Bezkręgowce

Przykład bezkręgowca – jeżowiec

Bezkręgowce (Invertebrata) – zespół wszystkich grup zwierzęcych o rozmaitych planach budowy i różnym pochodzeniu, przeciwstawiany potocznie kręgowcom (Vertebrata)[1]. Jest to sztuczna jednostka systematyczna grupująca zwierzęta wielokomórkowe (Metazoa), wyodrębniane na podstawie negatywnej cechy diagnostycznej – braku szkieletu wewnętrznego (osiowego) w postaci kręgosłupa i czaszki. Pozostałe cechy, którymi określa się bezkręgowce nie są jednoznaczne. Do bezkręgowców należy 95–97% współcześnie występujących zwierząt[potrzebny przypis]. Liczba opisanych gatunków przekracza 1 milion[2].

Mianem tym tradycyjnie określano wszystkie zwierzęta "stojące na niższym poziomie ewolucyjnym" od kręgowców, a więc m.in.: mięczaki, skorupiaki, owady i pajęczaki.

Jednostka ta została po raz pierwszy użyta przez Lamarcka. Początkowo obejmowała robaki (Vermes) i owady (Insecta). W 1795 Georges Cuvier wprowadził dodatkowy podział na mięczaki (Molusca), skorupiaki (Crustacea), szkarłupnie (Echinodermata) i zwierzokrzewy (Zoophyta)[3].

Należy jednak jeszcze raz podkreślić, że jest to jednostka sztuczna i grupując zupełnie odmienne od siebie zwierzęta, sugeruje wspólne korzenie ewolucyjne niespokrewnionych ze sobą taksonów i prowadzi do utrwalenia fałszywego obrazu ewolucji zwierząt.

We współczesnych klasyfikacjach wśród bezkręgowców wyróżnia się ponad 30 typów zwierząt, w tym niektóre bardziej spokrewnione z kręgowcami, niż z innymi bezkręgowcami.

Typy bezkręgowców[edytuj | edytuj kod]

Typy i gromady tradycyjnie zaliczane do bezkręgowców[4]:

(Uwaga! Lista nie odzwierciedla filogenezy tej grupy zwierząt. Typ "strunowce" obejmuje również zwierzęta kręgowe.)

Typ: Płaskowce – Placozoa
Typ: Wielokomórkowce pośrednie – Mesozoa

Gromada: Rombowce – Rhombozoa
Gromada: Prostopływce – Orthonectida

Typ: Jednowarstwowce – Monoblastica
Typ: Gąbki – Spongaria

Gromada: Gąbki wapienne – Calcarea
Gromada: Gąbki krzemionkowo sześcioosiowe – Hexactinellida
Gromada: Gąbki pospolite – Desmospongiae

Typ: Parzydełkowce – Cnidaria

Gromada: Stułbiopławy – Hydrozoa
Gromada: Krążkopławy – Scyphozoa
Gromada: Koralowce – Anthozoa

Typ: Żebropławy – Ctenopfora

Gromada: Ramieniowe – Tentaculifera
Gromada: Bezramieniowe – Nuda

Typ: Płazińce – Platyhelminthes

Gromada: Wirki – Turbellaria
Gromada:Jednorodce – Monogenea
Gromada: Przywry – Trematoda
Gromada: Tasiemce – Cestoda

Typ: Wstężnice – Nemertea

Gromada: Anopla
Gromada: Enopla

Typ: Szczękogębe – Gnathostomulida
Typ: Wrotki – Rotatoria

Gromada: Monogononta
Gromada: Digononta
Gromada: Seisonida
Gromada: Sphaeroida (Incertae sedis)

Typ: Brzuchorzęski – Gastrotricha
Typ: Ryjkogłowy – Kinorhyncha
Typ: Kolczugowce – Loricifera
Typ: Nicienie – Nematoda

Gromada: Adenophorea
Gromada: Secernentea

Typ: Nitnikowce – Nematomorpha
Typ: Kolcogłowy – Acanthocephala

Gromada: Palaeacanthocephala
Gromada: Archiacanthocephala
Gromada: Eoacanthocephala

Typ: Kielichowate – Kamptozoa
Typ: Pierścienice – Annelida

Gromada: Wieloszczety – Polychaeta
Gromada: Skąposzczety – Oligochaeta
Gromada: Pijawki – Hirudina

Typ: Niezmogowce – Paripulida
Typ: Sikwiaki – Sipunculida

Gromada: Phascolosomida
Gromada: Sipuncula

Typ: Szczetnice – Echiurida
Typ: Stawonogi – Arthopoda

Podtyp: Trylobitokształtne (wymarłe) – Trilobitomorpha
Gromada: Trylobity – Trilobita
Gromada: Trylobitopodobne – Trilobitoidea
Podtyp: Skorupiaki – Crustacea
Gromada: Podkowiastogłowe – Cephalocardia
Gromada: Skrzelonogi – Branchiopoda
Gromada: Łopatonogi – Remipedia
Gromada: Wąsoraczki – Mystacocarida
Gromada: Splewki – Branchiura
Gromada: Widłonogi – Copepoda
Gromada: Tantulocardia
Gromada: Wąsonogi – Cirripedia
Gromada: Małżoraczki – Ostracoda
Gromada: Pancerzownice – Malacosstraca
Podtyp: Szczękoczułkowce – Chelicerata
Gromada: Staroraki – Merostomata
Gromada: Pajęczaki – Arachnida
Gromada: Kikutnice – Pantopoda
Podtyp: Tchawkowce – Tracheata
Gromada: Wije – Myriapoda
Gromada: Owady – Insecta

Typ: Pazurnice – Onychophora
Typ: Wrzęchy – Pentastomida
Typ: Niesporczaki – Tardigrada
Typ: Mięczaki – Molusca

Gromada: Jednopłytkowce – Monoplacophora
Gromada: Wielopłytkowce – Polyplacophora
Gromada: Tarczkonogi – Caudofoveata
Gromada: Bezpłytkowce – Aplacophora
Gromada: Brzuchonogi – Gastropoda
Gromada: Małże – Bivalvia
Gromada: Łódkonogi – Scaphopoda
Gromada: Głowonogi – Cephalopoda

Typ: Kryzelnice – Phoronida
Typ: Mszywioły – Bryozoa

Gromada: Podkówczaki – Phylactolaemata
Gromada: Szczupnice – Stenolaemata
Gromada: Krążelnice – Gymnolaemata

Typ: Ramienionogi – Brachiopoda

Gromada: Bezzawiasowce – Inarticulata
Gromada: Zawiasowce – Articulata

Typ: Szkarłupnie – Echinoderma

Gromada: Liliowce – Crinoidea
Gromada: Rozgwiazdy – Asteroidea
Gromada: Wężowidła – Ophiuroidea
Gromada: Kołonice – Concentricycloida
Gromada: Jeżowce – Echinoidea
Gromada: Strzykwy – Holothuroidea

Typ: Szczecioszczękie – Chaetoghatha
Typ: Rurkoczułkowce – Pogonophora

Gromada: Drożnorurkowe – Perviata
Gromada: Niedrożnorurkowce – Obturata

Typ: Przedstrunowce – Protochordata

Gromada: Jelitodyszne – Enteropneusta
Gromada: Pióroskrzelne – Pterobranchia
Gromada: Graptolity (wymarłe) – Graptolitoida

Typ: Strunowce – Chordata (z wyłączeniem kręgowców – Vertebrata)

Podtyp:Osłonice – Tunicata
Gromada: Ogonice – Appendicularia
Gromada: Żachwy – Ascidiacea
Gromada:Łapce – Sorberacea
Gromada: Sprzągle – Thaliacea
Podtyp: Bezczaszkowce – Acrania

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mały słownik zoologiczny. Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984. ISBN 83-214-0428-6.
  2. Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-14595-8.
  3. Adam Urbanek: Jedno istnieje tylko zwierzę...: myśli przewodnie biologii porównawczej. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN [Polskiej Akademii Nauk], 2007. ISBN 978-83-88147-08-1.
  4. Opracowane na podstawie podręcznika: Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2004. ISBN 83-01-14154-9.

Literatura przedmiotu[edytuj | edytuj kod]


© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.