Bagnet

Bagnety zamocowane na karabinach
Brytyjski żołnierz z bagnetem założonym na karabin Lee-Enfield, 1941 r.

Bagnet – rodzaj broni białej (kłującej lub tnąco-kłującej) mocowanej u wylotu lufy broni strzeleckiej (np. karabinu). Po nałożeniu na broń palną, bagnet stanowi jej przedłużenie umożliwiające jej efektywniejsze wykorzystanie w walce wręcz.

Nazwa wywodzi się od nazwy francuskiego miasta Bayonne znanego niegdyś z wytwarzania najlepszych bagnetów w Europie. Pierwsze bagnety – szpuntowe, wprowadzone do użytku w połowie XVII wieku – były zwykłymi ostrzami obsadzanymi we wnętrzu lufy muszkietu. Stosowane były nie tylko w czasie wojen, ale także podczas polowań, np. na dziki. Powtórne naładowanie muszkietu zabierało dużo czasu i mimo wypracowania technik kontrmarszu, po oddaniu strzału żołnierze byli niemal bezbronni, w szczególności wobec ataku szybkiej jazdy wyposażonej w długie kopie, wobec których krótka broń boczna była nieskuteczna. Muszkieterzy wymagali więc ochrony pikinierów, uzbrojonych w długie piki, którymi zasłaniali się przed szarżą kawalerii. Podczas walki ogniowej pikinierzy byli jednak nieużyteczni. Wyposażenie muszkieterów w bagnety dawało im dodatkową broń osobistą – przekształcając muszkiet w rodzaj włóczni, użytecznej tak podczas polowania w celu dobicia rannego zwierzęcia, jak w czasie bitwy do walki wręcz.

W późniejszych rozwiązaniach technicznych zmieniono mocowanie bagnetów: bagnet tulejowy nie był już – tak jak szpuntowy – mocowany we wnętrzu otworu lufy, tylko nasadzany na zewnątrz, a ostrze bagnetu było odsunięte poza oś lufy i nie kolidowało z trajektorią pocisku. Dzięki temu możliwe stało się strzelanie także wówczas, kiedy bagnet był już założony na broń. Wobec rezygnacji z kopii i lanc przez większość zachodnich oddziałów kawalerii w XVIII w., najeżone bagnetami (i wciąż prowadzące ogień) czworoboki piechoty były formacją niemal nie do pokonania przez jazdę, o ile utrzymały dyscyplinę. W czasie wojen napoleońskich było tylko kilka przykładów rozbicia uformowanego czworoboku piechoty.

W połowie XIX wieku popularne stały się długie bagnety, o formie zbliżonej do jataganu, szabli lub pałasza. Bagnetem takim można było walczyć, także jako samodzielną bronią, bez potrzeby mocowania na karabinie.

W 1884 r. w Cesarstwie Niemieckim powstał, prawdopodobnie pierwszy, krótki bagnet nożowyS71/84. Jego nowatorska konstrukcja, stała się podstawą rozwiązań, stosowanych w bagnetach do dziś (krótka głownia nożowa oraz zatrzask ze sprężyną wewnętrzną).

I wojna światowa stała się konfliktem, na który przypadała największa różnorodność, pod względem konstrukcyjnym użytkowanych bagnetów. Walczące strony używały niemal całego przekroju historii rozwoju tej broni:

  • bagnety tulejowe konstrukcyjnie nie różniące się od tych z XVIII w. (np. rosyjski Mosin M1891),
  • bagnety jataganowe (np. austro-węgierskie Werndl M1867-M1870),
  • bagnety nożowe zarówno z krótkimi jak i długimi głowniami (np. niemieckie S84/94 czy brytyjskie M1907),
  • bagnety kłujące (np. francuski Lebel M1886),
  • bagnety w formie narzędzi saperskich (np. niemiecki S98/05).

Doświadczenia walk w okopach wykazały, niepraktyczność długich bagnetów na korzyść poręcznych krótkich bagnetów nożowych, których konstrukcja stała się formą dominującą przez cały XX wiek aż do czasów współczesnych.

Współczesne bagnety, budową przypominają najczęściej nóż z szeroką głownią i służyć mogą żołnierzom także do innych celów, niż tylko do walki wręcz – jako zwykły nóż do codziennego użytku, ale także np. jako element składanych nożyc do cięcia zasieków z drutu kolczastego, jako mała piła, do otwierania konserw i do innych tym podobnych zastosowań.

Używana w znaczeniu przenośnym, liczba bagnetów oznaczała liczebność żołnierzy piechoty danej armii.


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • T. Królikiewicz, Bagnety, Dom Wydawniczy BELLONA, Oficyna Wydawnicza RYTM, Warszawa 2000
  • W. Kwaśniewicz, Leksykon broni białej i miotającej, Dom Wydawniczy BELLONA, Warszawa 2003.
  • W. Kwaśniewicz, Leksykon dawnej broni palnej, Dom Wydawniczy BELLONA, Warszawa 2004.
  • M. Prószyński, Bagnet wojskowy poradnik kolekcjonera, Wyd. Wydawnictwo "REA", Warszawa 2002
  • M. Prószyński, Bagnety I wojny światowej. Część I, Wyd. NapoleonV & Maciej Prószyński, Oświęcim 2014

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.