Bałtyjsk

Bałtyjsk
Балтийск
Ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Rosja
Obwód kaliningradzki
Burmistrz Fiodor Jaroszewicz
Powierzchnia 49,1 km²
Populacja (2017)
• liczba ludności

33 181[1]
Nr kierunkowy 40145
Kod pocztowy 238510–238521
Tablice rejestracyjne 39
Położenie na mapie obwodu kaliningradzkiego
Mapa lokalizacyjna obwodu kaliningradzkiego
Bałtyjsk
Bałtyjsk
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Bałtyjsk
Bałtyjsk
Ziemia54°39′13″N 19°54′31″E/54,653611 19,908611
Strona internetowa
Portal Portal Rosja

Bałtyjsk[2] (ros. Балтийск, Bałtijsk), do 1946 roku Piława (niem. Pillau) – miasto i port morski w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim, na Mierzei Wiślanej, po obu stronach Cieśniny Piławskiej u wejścia do Zalewu Wiślanego. Najbardziej na zachód położone miasto Federacji Rosyjskiej. Ośrodek życia polonijnego; mieszkający tu Polacy przybyli w przeważającej mierze z okolic Grodna.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka w źródłach historycznych z 1430. Dogodne warunki rozwoju zapewniło powstanie w rezultacie wielkich sztormów na przełomie XV i XVI w. Cieśniny Piławskiej. Do 1525 było częścią państwa krzyżackiego, potem Prus Książęcych. Wraz z nimi od 1618 pod kontrolą Brandenburgii. Pomiędzy 1466 a 1657 lenno Królestwa Polskiego.

W XVII wieku budowa pierwszych fortyfikacji. Ze względu na strategiczne położenie miasto z biegiem czasu przekształcone w twierdzę rozbudowywaną aż do XIX wieku. W XVIII w. dla jej budowy cegłę zdobywano m.in. z rozbieranych zamków średniowiecznych, w tym Lochstedt (obecnie osiedle Pawłowo, w granicach administracyjnych miasta).

Piława przed 1944 r.

W 1626 miejsce lądowania króla Szwecji Gustawa Adolfa i jego armii, podczas wojny polsko-szwedzkiej (1625-1629). Tym desantem morskim Szwedzi przenieśli główny front wojny z Inflant do Prus. W 1635 roku działające na rozkaz króla Polski Władysława IV kozackie czajki pod wodzą Konstantego Wołka zdobyły pod Piławą szwedzki okręt[3][4].

Od 1701 roku część Królestwa Prus. Otrzymało prawa miejskie w roku 1725. W 1807 roku oblężone przez wojska Napoleona. Między 24 lutego 1812 i 6 lutego 1813 tymczasowo pod kontrolą Francji.

W czasie II wojny światowej Piława była jednym z głównych ośrodków szkolenia załóg U-bootów. 16 kwietnia 1945 roku, został ostrzelany przez artylerie nacierających wojsk radzieckich i zatopiony służący jako źródło energii elektrycznej niemiecki okręt podwodny U-78. Miasto zostało zdobyte przez Rosjan 25 kwietnia 1945.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Z II wojny światowej ocalało wiele budynków, m.in.:

  • latarnia morska,
  • twierdza,
  • forty: Wschodni i Zachodni,
  • większość obiektów portu wojennego, m.in. koszary, kasyno i wieża ciśnień,
  • neogotycka kaplica ewangelicko-reformowana (poświęcona w 1867), obecnie służąca jako cerkiew prawosławna św. Jerzego (sobór katedralny Floty Bałtyckiej),
  • cztery wieże ciśnień,
  • siedziba sądu (ob. Muzeum Floty Bałtyckiej),
  • budynek szkoły średniej,
  • dom pastora z pocz. XX w.

Nie zachowały się 2 barokowe kościoły ewangelickie (parafialno-garnizonowy i w Starej Piławie), ani neogotycki katolicki kościół NMP Gwiazdy Morza (proj. Fritz Heitmann, konsekrowany 1910).

W pobliżu latarni stoi pomnik Piotra I, a nad portem dominuje konny pomnik carycy Elżbiety, która w 1757 po opanowaniu Prus ogłosiła ich wcielenie do Rosji. Nieopodal cmentarz wojenny, z nagrobkami niemieckich marynarzy z I wojny światowej oraz żołnierzy i cywili, którzy zginęli w 1945, zrekonstruowany po 1991.

Militaria[edytuj | edytuj kod]

Bałtyjsk – zdjęcie satelitarne Landsat

Główna baza morska Floty Bałtyckiej wraz ze Stocznią Remontową (33-й судоремонтный завод). W pobliżu (5 km na płd.-zach. od centrum), na Mierzei Wiślanej, lotnisko wojskowe, obecnie opuszczone. M.in. stacjonowały tu samoloty-amfibie Be-12 Czajka (Бе-12 Чайка).

Transport[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajduje się stacja kolejowa Bałtyjsk.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. http://www.gks.ru/free_doc/doc_2017/bul_dr/mun_obr2017.rar
  2. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych Poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju: URZĘDOWY WYKAZ POLSKICH NAZW GEOGRAFICZNYCH ŚWIATA. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2013. ISBN 978-83-254-1988-2.
  3. Kozackie czajki na Haff - Historia Wysoczyzny Elbląskiej, historia-wyzynaelblaska.pl [dostęp 2020-03-13] (pol.).
  4. Katarzyna Matwiejczyk, Z Zaporoża nad Haff. Wykorzystanie flotylli czajek kozackich na Zalewie Wiślanym w wojnie ze Szwecją w 1635 roku, [w:] Szkice z dziejów Prus Królewskich XVI- XVIII wieku. Gospodarka- Społeczeństwo- Kultura, pod red. J. A. Włodarskiego, Gdańsk 2008, s. 90–111.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adolf Boetticher, Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Ostpreussen, H. 1, Das Samland, Königsberg, Teichert, 1898
  • Georg Dehio, Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler, Deutschordensland Preussen; Berlin, Deutscher Kunstverlag, 1952
  • Handbuch der historischen Stätten, Ost- und Westpreussen, Stuttgart, Kröner, 1981, ​ISBN 3-520-31701-X​.
  • Walter Dignath, Herbert Ziesmann, Die Kirchen des Samlandes. Eine Dokumentation, Leer, Rautenberg, 1987, ​ISBN 3-7921-0355-9​.
  • Dehio-Handbuch der Kunstdenkmäler West- und Ostpreussen. Die ehemaligen Provinzen West- und Ostpreussen (Deutschordensland Preussen) mit Bütower und Lauenburger Land; Berlin, Dt. Kunstverl., 1993, ​ISBN 3-422-03025-5​.
  • Anatolij Bachtin, Gerhard Doliesen, Vergessene Kultur. Kirchen in Nord-Ostpreussen. Eine Dokumentation, 2. Aufl., Husum, Husum, 1998, ​ISBN 3-88042-849-2​.
  • Vadim Jur’evič Kurpakov, Kaliningradskaja oblast. Putevoditel, Kaliningrad, Terra Baltika, 2007, ​ISBN 978-5-98777-012-2​.

© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.