Ameryka Północna

Ten artykuł dotyczy kontynentu. Zobacz też: Mgławica Ameryka Północna.
Ameryka Północna
Ilustracja
Mozaika zdjęć satelitarnych Ameryki Północnej (z wyciętym oceanem); Interaktywna mapa
Państwo Państwa Ameryki Północnej
Powierzchnia 24,23×106 km²[1]
Miejscowości największe aglomeracje[2]:
Nowy Jork, Meksyk, Los Angeles, Chicago, Toronto, Dallas-Fort Worth
Wysokość max: 6194 m n.p.m., Denali (McKinley);
min: 86 m p.p.m., Dolina Śmierci
Rodzaj obiektu kontynent
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Ameryka Północna
Ameryka Północna
Ziemia48°N 100°W/48,000000 -100,000000
Mapa
Cieniowana mapa Ameryki Północnej
Nowy Jork jest drugim najbardziej zaludnionym miastem w Ameryce Północnej
Toronto jest najbardziej zaludnionym miastem w Kanadzie i szóstym najbardziej w Ameryce Północnej

Ameryka Północnakontynent o powierzchni 24 230 000 km²[1] (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy również tzw. Ameryka Środkowa.

Dane geograficzne[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Geografia Ameryki Północnej.
 Osobny artykuł: Geologia Ameryki Północnej.

Od zachodu Amerykę Północną otacza Ocean Spokojny, od północy Ocean Arktyczny, a od wschodu Ocean Atlantycki. Ameryka Północna od Azji oddzielona jest Cieśniną Beringa. Na południu łączy się z Ameryką Południową. Południowa część nazywana jest Ameryką Łacińską.

Najdalej wysunięte punkty Ameryki Północnej jako części świata:

Skrajne punkty Ameryki Północnej jako kontynentu:

Rozciągłość południkowa 7,2 tys. km, równoleżnikowa 6,8 tys. km. Kontynent silnie rozczłonkowany, długość linii brzegowej 75 600 km. 8,3% Ameryki Północnej stanowią półwyspy, a 16,7% – wyspy.

Największymi półwyspami są:

Do największych wysp należą:

W Ameryce Północnej zaznacza się przewaga gór i wyżyn nad nizinami – średnia wysokość nad poziomem morza to 781 m. Najwyższym punktem jest Denali (znany też jako McKinley – 6194 m) na Alasce, natomiast najniższy znajduje się w Dolinie Śmierci (86 m p.p.m.). Ponad 64% powierzchni leży powyżej 300 m n.p.m. Wzdłuż zachodnich brzegów Kordyliery (aktywne sejsmicznie) z wewnętrznymi wyżynami (Kolorado, Meksykańska), wewnątrz Wielkie Równiny i Niziny Wewnętrzne, na wschodzie Appalachy. Wybrzeża wschodnie nizinne. Klimat od okołobiegunowego na północy przez umiarkowany, podzwrotnikowy i zwrotnikowy do równikowego w Ameryce Środkowej. W Kordylierach klimaty górskie. Głównymi rzekami są: Missisipi z Missouri, Mackenzie, Jukon, a jeziorami: Górne, Huron, Michigan, Wielkie Jezioro Niedźwiedzie, Wielkie Jezioro Niewolnicze, Erie. Na północy pustynie arktyczne, tundra, lasy iglaste, ku południu przechodzą w lasy mieszane i liściaste, w części środkowej prerie, na pd.-zach. półpustynie i pustynie. W Kordylierach górskie lasy iglaste i roślinność alpejska, na wybrzeżach Ameryki Środkowej lasy równikowe. Fauna zróżnicowana: wół piżmowy, renifer karibu, jeleń wirginijski, niedźwiedzie (baribal, grizzly), bizon amerykański (w rezerwatach).

Ludność[edytuj | edytuj kod]

Amerykę Północną zamieszkuje 579 mln ludzi (dane z 2013 roku), co stanowi około 8% ludności świata, głównie biali, czarni i Indianie. Gęstość zaludnienia jest niewielka w porównaniu do średniej gęstości zaludnienia świata i wynosi 21,5 osoby/km². Rozmieszczenie ludności jest bardzo nierównomierne i jest następstwem silnego zróżnicowania warunków środowiska przyrodniczego. Najbardziej zaludnione tereny to: Bermudy – 1189 osób/km² (1994) i Barbados 607 osób/km² (1994), a najmniej zaludnione tereny to obszar Grenlandii (0,2 osób/km² – 1992) i Kanada – 3 osoby/km² (1994). Szczególnie ważnym czynnikiem wpływającym na rozmieszczenie ludności jest fakt, że ogromna powierzchnia kontynentu znajduje się pod wpływem klimatów: polarnego, subpolarnego i umiarkowanie chłodnego, co znacząco ogranicza możliwość trwałego egzystowania człowieka na północy. Kolejnym obszarem o niewielkiej koncentracji ludności są Kordyliery wraz z kotlinami śródgórskimi, a także obszary pustynne i półpustynne. W Ameryce Północnej można również wskazać obszary o wysokiej koncentracji ludności, np. pogranicze kanadyjsko-amerykańskie, północny wschód Stanów Zjednoczonych, niektóre odcinki wybrzeża Oceanu Spokojnego, a także tereny ciągnące się od Meksyku po Gwatemalę. Państwami o największej gęstości zaludnienia w Ameryce Północnej są kraje wyspiarskiej części Ameryki Środkowej.

Podział polityczny Ameryki Północnej[edytuj | edytuj kod]

Ameryka Północna – mapa polityczna

Państwa Ameryki Północnej oraz ich stolice[edytuj | edytuj kod]

Lp. Państwo Stolica Powierzchnia
(w km²)
Ludność
(1 lutego 2010)
1  Antigua i Barbuda Saint John’s 442 68 722
2  Bahamy Nassau 13 940 301 790
3  Barbados Bridgetown 431 281 968
4  Belize Belmopan 22 966 279 457
5  Dominika Roseau 754 69 029
6  Dominikana Santo Domingo 48 730 9 234 039
7  Grenada Saint George’s 344 90 006
8  Gwatemala Gwatemala 108 890 15 655 188
9  Haiti Port-au-Prince 27 750 8 108 626
10  Honduras Tegucigalpa 112 090 9 001 204
11  Jamajka Kingston 10 991 2 790 832
12  Kanada Ottawa 9 976 140 33 989 040
13  Kostaryka San José 51 100 4 678 179
14  Kuba Hawana 100 860 13 346 676
15  Meksyk Meksyk 1 972 550 107 563 903
16  Nikaragua Managua 129 494 5 469 109
17  Panama Panama 78 200 4 000 124
18  Saint Kitts i Nevis Basseterre 261 39 952
19  Saint Lucia Castries 616 163 312
20  Saint Vincent i Grenadyny Kingstown 389 117 534
21  Salwador San Salvador 21 040 6 704 932
22  Stany Zjednoczone Waszyngton 9 631 418 308 878 120

Terytoria zależne[edytuj | edytuj kod]

Regiony fizycznogeograficzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b North America | Countries, Regions, & Facts, Encyclopedia Britannica [dostęp 2020-09-15] (ang.).
  2. Demographia World Urban Areas (May 2014) Demographia (ang.) [dostęp 2014-11-02]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.