Aglomeracja

Ten artykuł dotyczy urbanistyki. Zobacz też: inne znaczenia hasła aglomeracja.
Widok Krakowa, Kleparza i Kazimierza z atlasu Civitates orbis terrarum Georga Brauna i Fransa Hogenberga z 1618 roku. Przykład aglomeracji tworzonej przez 3 miasta królewskie Rzeczypospolitej Obojga Narodów

Aglomeracja miejska (z łac. agglomeratio – nagromadzenie) – jednostka morfologiczna tworząca spójny zespół wzajemnie powiązanych jednostek osadniczych, powstały w wyniku koncentracji zabudowy i zagospodarowania[1].

Aglomeracje są zwykle tworzone przez jednostki osadnicze odrębnych jednostek administracyjnych.

W urbanistyce jest to obszar o intensywnej zabudowie, charakteryzujący się również dużym zagęszczeniem ludności przebywającej na danym terenie okresowo (np. w ciągu dnia) lub stale.[potrzebny przypis] Aglomeracje charakteryzują się dużym przepływem osób i towarów oraz znaczną wymianą usług. W brzmieniu bardziej potocznym aglomeracja jest skupiskiem sąsiadujących ze sobą miast i wsi, które stanowią wspólny organizm, poprzez zintegrowanie lub uzupełnianie się rozmaitych form infrastruktury tych miejscowości oraz wzajemne wykorzystywanie potencjałów, którymi te miejscowości dysponują.[potrzebny przypis]

 Osobny artykuł: aglomeracja (Prawo wodne).

W gospodarce ściekowej aglomeracja to obszar, gdzie działalność ludzka jest wystarczająco skoncentrowana, aby ścieki komunalne były zbierane i przekazywane do jednego punktu (oczyszczalni)[2]. Może być to mniejszy obszar niż w typowym rozumieniu pojęcia aglomeracja.

Rozwój przestrzenny i demograficzny aglomeracji nie jest warunkiem wystarczającym do przekształcenia jej w obszar metropolitalny. Podstawową cechą aglomeracji jest powiązanie obszarów zurbanizowanych, a obszaru metropolitalnego jest integracja funkcjonalna i zewnętrzne funkcje metropolitalne[3].

Typologia aglomeracji miejskich[edytuj | edytuj kod]

Podział aglomeracji ze względu na charakter centrum[4]:

  1. aglomeracja bicentryczna – z dwoma ośrodkami miejskimi o zbliżonym potencjale,
  2. konurbacja (konurbacja sensu stricto) – z trzema lub więcej ośrodkami miejskimi o zbliżonym potencjale,
  • megalopolis – rozległy, policentryczny zespół połączonych aglomeracji miejskich, pozbawiony dominującego ośrodka.

Ze zjawiskiem aglomeracji związane jest również (lecz nie tożsame) pojęcie obszaru metropolitalnego.

Największe aglomeracje w Polsce[edytuj | edytuj kod]

 Główny artykuł: Aglomeracje w Polsce.

powyżej 1 mln ludności:

Największe aglomeracje świata[edytuj | edytuj kod]

Nr Miasto Nazwa oryginalna Państwo Kontynent Ludność
aglomeracji[5][6][7]
Ludność
miasta[5][6][7]
1 Tokio 東京 (Tōkyō)  Japonia Azja 34 600 000 8 700 000
2 Meksyk Ciudad de México  Meksyk Ameryka Północna 27 700 000 8 800 000
3 Szanghaj 上海 (Shànghǎi)  Chiny Azja 25 800 000 13 400 000
4 Nowy Jork New York  Stany Zjednoczone Ameryka Północna 23 600 000 11 100 000
5 Bombaj मुंबई (Mumbaī)  Indie Azja 22 900 000 12 400 000
6 Seul 서울 (Sŏul)  Korea Południowa Azja 21 500 000 10 400 000
7 São Paulo São Paulo  Brazylia Ameryka Południowa 21 300 000 8 300 000
8 Karaczi كراچى (Karaći)  Pakistan Azja 21 100 000 11 200 000
9 Dżakarta Jakarta  Indonezja Azja 19 800 000 8 500 000
10 Delhi नई दिल्ली (Dilli)  Indie Azja 19 500 000 12 200 000
11 Los Angeles Los Angeles  Stany Zjednoczone Ameryka Północna 18 100 000 3 800 000
12 Osaka 大阪市 (Ōsaka-shi)  Japonia Azja 17 400 000 2 600 000
13 Kair القاهرة (al-Qāhira)  Egipt Afryka 16 800 000 6 700 000
14 Pekin 北京 (Běijīng)  Chiny Azja 16 700 000 10 100 000
15 Manila Maynila  Filipiny Azja 16 300 000 1 600 000
16 Kalkuta কলকাতা (Kolkata)  Indie Azja 16 100 000 5 000 000
17 Dhaka ধাক (Dhākā)  Bangladesz Azja 15 900 000 6 700 000
18 Stambuł İstanbul  Turcja Azja/Europa 15 300 000 11 300 000
19 Moskwa Москва  Rosja Europa 15 000 000 10 400 000
20 Lagos Lagos  Nigeria Afryka 14 900 000 7 900 000
21 Buenos Aires Buenos Aires  Argentyna Ameryka Południowa 14 700 000 7 500 000
22 Londyn London  Wielka Brytania Europa 13 700 000 8 100 000
23 Rio de Janeiro Rio de Janeiro  Brazylia Ameryka Południowa 12 400 000 6 000 000
24 Teheran تهران (Tehrān)  Iran Azja 12 200 000 7 100 000
25 Paryż Paris  Francja Europa 12 000 000 2 200 000
...
209 Katowice Katowice Polska Polska Europa 2 375 000 302 000
217 Warszawa Warszawa  Polska Europa 2 275 000 1 700 000

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tadeusz Markowski, Tadeusz Marszał: Metropolie, obszary metropolitalne, metropolizacja: problemy i pojęcia podstawowe. Warszawa: Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, 2006, s. 16. ISBN 83-89693-16-X.
  2. Dyrektywa Rady z dnia 21 maja 1991 r. dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych (91/271/EWG) OJ L 135, 30.5.1991.
  3. Tadeusz Markowski, Tadeusz Marszał: Metropolie, obszary metropolitalne, metropolizacja: problemy i pojęcia podstawowe. Warszawa: Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, 2006, s. 14, 15. ISBN 83-89693-16-X.
  4. Tadeusz B. Hadaś, Typologia aglomeracji miejskich. Zarys problematyki. Instytut Tarnogórski i Muzeum, Tarnowskie Góry 2015 (w przygotowaniu).
  5. a b World Gazeetter: Largest agglomerations of the world (ang.). [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-28)].
  6. a b City Population: The Principal Aglomerations of the World (ang.).
  7. a b World Atlas: Largest Cities of the World by metro population (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.