Łeonid Kuczma

Łeonid Kuczma
Леонід Кучма
Ilustracja
Łeonid Kuczma (2019)
Pełne imię i nazwisko Łeonid Danyłowycz Kuczma
Data i miejsce urodzenia 9 sierpnia 1938
Czajkyne
Prezydent Ukrainy
Okres od 19 lipca 1994
do 23 stycznia 2005
Poprzednik Łeonid Krawczuk
Następca Wiktor Juszczenko
Premier Ukrainy
Okres od 12 października 1992
do 22 września 1993
Poprzednik Wałentyn Symonenko
Następca Juchym Zwiahilski
Faksymile

Łeonid Danyłowycz Kuczma, ukr. Леонід Данилович Кучма (ur. 9 sierpnia 1938 w Czajkinach) – ukraiński polityk, inżynier i działacz komunistyczny, kandydat nauk technicznych. Premier Ukrainy w latach 1992–1993 oraz prezydent Ukrainy w latach 1994–2005, pełniący tę funkcję przez dwie kadencje. W latach 1990–1994 deputowany do Rady Najwyższej USRR i Rady Najwyższej Ukrainy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Jego ojciec pracował jako leśniczy. W stopniu starszego sierżanta walczył w szeregach Armii Czerwonej podczas II wojny światowej[1]. Był odznaczony Orderem Czerwonej Gwiazdy[2]. Zmarł 7 lutego 1942 w szpitalu wojskowym nr 756 na skutek zapalenia płuc. Został pochowany w zbiorowej mogile. Do 1996 był uznawany za zaginionego[3]. Matka Łeonida Kuczmy była natomiast pracownicą kołchozu[4].

Wykształcenie i działalność zawodowa[edytuj | edytuj kod]

W 1960 został absolwentem wydziału fizyki i technologii Dniepropetrowskiego Uniwersytetu Państwowego. Uzyskał następnie stopień kandydata nauk technicznych[5]. Po ukończeniu studiów zaczął pracę w radzieckim przemyśle kosmicznym w KB Jużnoje w Dniepropietrowsku. W wieku 28 lat został zatrudniony na kierowniczym stanowisku na kosmodromie Bajkonur. W 1982 został pierwszym zastępcą generalnego konstruktora w zakładach przemysłu kosmicznego Jużmasz. W latach 1986–1992 zajmował tam stanowisko dyrektora generalnego[6][7].

Działalność polityczna do 1994[edytuj | edytuj kod]

W 1960 wstąpił do Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. W 1986 i 1990 był delegatem na XVII i XVIII zjazd KPZR[2]. Wchodził w skład Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Ukrainy. Pod koniec lat 80. stał się jawnym krytykiem polityki partii komunistycznej[8].

W 1990 został wybrany deputowanym do Rady Najwyższej Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (przekształconej w 1991 w Radę Najwyższą Ukrainy)[9]. W lipcu 1990 głosował za Deklaracją Suwerenności Państwowej Ukrainy, a 24 sierpnia 1991 poparł w parlamencie Deklarację Niepodległości Ukrainy. W wyborach prezydenckich w 1991 wspierał kandydaturę Ihora Juchnowskiego. W październiku 1992 objął urząd premiera Ukrainy. Zgodził się na wybór, motywując to trudną sytuacją gospodarczą kraju. Urząd pełnił do września 1993[2].

W wyborach parlamentarnych w 1994 ponownie uzyskał mandat deputowanego[10].

Prezydent Ukrainy[edytuj | edytuj kod]

W 1994 wziął udział w wyborach prezydenckich, pokonując ubiegającego się o reelekcję Łeonida Krawczuka. Ponownie został wybrany na prezydenta w kolejnych wyborach w 1999, wygrywając w drugiej turze z Petrem Symonenką, liderem Komunistycznej Partii Ukrainy.

Jego oponenci i część zagranicznych mediów wiązała jego osobę ze zniknięciem opozycyjnego dziennikarza Heorhija Gongadze, który został zamordowany we wrześniu 2000. Dowodem miały być taśmy, nagrane potajemnie i udostępnione zachodnim mediom przez byłego prezydenckiego ochroniarza (majora Mykołę Melnyczenkę), z których miało wynikać, że w rozmowie z ówczesnymi szefem administracji prezydenta Wołodymyrem Łytwynem i ministrem spraw wewnętrznych Jurijem Krawczenko prezydent dyskutował na temat pozbycia się niewygodnego dziennikarza. Taśmy ujawnił lider Socjalistycznej Partii Ukrainy Ołeksandr Moroz, co stało się początkiem szerokiej akcji społecznej „Ukraina bez Kuczmy”, demonstracji ulicznych i postawienia miasteczka namiotowego demonstrantów w centrum Kijowa. W 2001 parlament kilkakrotnie bezskutecznie starał się uruchomić procedurę impeachmentu. Pojawiły się też oskarżenia o bezprawną sprzedaż broni za granicę. Popularność Łeonida Kuczmy spadła z 60% do 20%.

W wyborach parlamentarnych w 2002 Łeonid Kuczma wspierał blok Za Jedyną Ukrainę (ukr. За єдину Україну!), na którego czele stał Wołodymyr Łytwyn.

Ukraiński prezydent był przez wiele lat popierany przez zagranicznych polityków (m.in. przez Aleksandra Kwaśniewskiego, który wielokrotnie demonstrował dla niego sympatię), liczących na wyraźniejsze zwrócenie się Ukrainy ku Europie Zachodniej. W lipcu 2004 Łeonid Kuczma wykonał jednak zwrot w polityce zagranicznej, rezygnując z aspiracji do członkostwa w NATO oraz UE, licząc w zamian na pomoc prezydenta Rosji Władimira Putina w utrzymaniu władzy.

W wyborach prezydenckich w 2004 popierał kandydaturę Wiktora Janukowycza, po wybuchu pomarańczowej rewolucji brał udział w negocjacjach mających zakończyć powstały kryzys. Zakończył urzędowanie ostatecznie 23 stycznia 2005. Kilka dni wcześniej oficjalnie pogratulował Wiktorowi Juszczence zwycięstwa w wyborach prezydenckich[11][12].

Działalność po prezydenturze[edytuj | edytuj kod]

W marcu 2011 zastępca prokuratora generalnego poinformował o wszczęciu śledztwa przeciwko Łeonidowi Kuczmie w związku z podejrzeniem jego udziału w morderstwie dziennikarza Heorhija Gongadze. Były prezydent został objęty zakazem opuszczania kraju[13]. W grudniu 2011 sąd w Pieczersku uchylił decyzję o wszczęciu postępowania karnego przeciwko byłemu prezydentowi[14].

We wrześniu 2014 Łeonid Kuczma reprezentował Ukrainę w rozmowach z separatystami z regionu Doniecka, mając wpływ na ogłoszony rozejm oraz na kształt memorandum pokojowego podpisanego 20 września 2014 w Mińsku[15].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Żonaty, ma córkę, która została żoną przedsiębiorcy i polityka Wiktora Pinczuka.

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Леонид Кучма: «Все время борьба. Ни одного важного решения без борьбы, без противостояния, без..., fakty.ua, 9 sierpnia 2013 [zarchiwizowane 2013-08-12] (ros.).
  2. a b c Кучма Леонид Данилович, lb.ua, 22 kwietnia 2015 [dostęp 2020-01-04] (ros.).
  3. Кучма побывал на могиле отца и раскритиковал Ющенко за 9 мая, podrobnosti, 9 maja 2007 [dostęp 2020-08-05] (ros.).
  4. К 64-летию Леонида Кучмы – справка, ria.ru, 9 sierpnia 2002 [dostęp 2020-08-05] (ros.).
  5. Леонид Кучма: биография уходящего президента, newsru.com, 31 października 2004 [dostęp 2020-08-05] (ros.).
  6. Yuzhnoye, astronautix.com [dostęp 2020-08-06] (ang.).
  7. Леонід Данилович Кучма, president.gov.ua [zarchiwizowane 2014-08-21] (ukr.).
  8. Profile: Leonid Kuchma, bbc.co.uk, 29 października 1999 [dostęp 2020-01-04] (ang.).
  9. Народні депутати України 1-го скликання (1990–1994), rada.gov.ua [dostęp 2020-08-06] (ukr.).
  10. Народний депутат України 2 скликання (1994 – 1998 р.р.): Кучма Леонід Данилович, rada.gov.ua [dostęp 2020-08-06] (ukr.).
  11. Кучма поздравил Ющенко с победой на выборах, lenta.ru, 20 stycznia 2004 [dostęp 2020-08-09] (ros.).
  12. Leaders of Ukraine, Leaders of Ukraine [dostęp 2020-01-04] (ang.).
  13. Ukraine’s ex-leader Kuchma probed over Gongadze murder, bbc.co.uk, 22 marca 2011 [dostęp 2011-01-22] (ang.).
  14. Кучма освобожден от дела Гонгадзе, gazeta.ru, 14 grudnia 2011 [dostęp 2020-08-09] (ros.).
  15. Ukraine deal with pro-Russian rebels at Minsk talks, bbc.com, 20 września 2014 [dostęp 2020-01-04] (ang.).
  16. Указ Президента Российской Федерации от 20.04.2004 г. № 556 «О награждении орденом «За заслуги перед Отечеством» I степени Кучмы Л.Д.», kremlin.ru, 20 kwietnia 2004 [dostęp 2020-08-05] (ros.).
  17. DECRET Nr. 1437, lex.justice.md, 8 sierpnia 2003 [dostęp 2020-08-05] (rum.).
  18. Ukraynanın Prezidenti Leonid Daniloviç Kuçmanın „İstiqlal” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında, e-qanun.az, 6 sierpnia 1999 [dostęp 2020-08-05] (azer.).
  19. State Awards Issued by Georgian Presidents in 2003–2015, IDFI, 10 maja 2016 [dostęp 2020-08-05] (ang.).
  20. Указ Президента Республики Казахстан о награждении орденом „Алтын Кыран” (Золотой Орел) Л.Д. Кучмы, pmicro.kz, 7 września 1999 [zarchiwizowane 2008-03-08] (ros.).
  21. 1047 Dėl L.Kučmos apdovanojimo Vytauto Didžiojo 1-ojo laipsnio ordinu, lrs.lt, 25 września 1996 [dostęp 2020-08-05] (lit.).
  22. Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana, quirinale.it, 3 maja 1995 [dostęp 2020-08-05] (wł.).
  23. Real Decreto 2190/1996, de 4 de octubre, por el que se concede el Collar de la Orden del Mérito Civil a su excelencia señor Leonid Kuchma, Presidente de la República de Ucrania, boe.es, 7 października 1996 [dostęp 2020-08-05] (hiszp.).
  24. Estrangeiros com Ordens Portuguesas, presidencia.pt [dostęp 2020-08-06] (port.).
  25. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 maja 1997 r. o nadaniu orderu (M.P. z 1997 r. nr 53, poz. 504).
  26. Ordinul Național „Steaua României” în grad de Colan, canord.presidency.ro [dostęp 2020-08-05] (rum.).
  27. Кучма в гостях у султана, umoloda.kiev.ua, 10 marca 2004 [dostęp 2020-08-05] (ukr.).
  28. Кучма получил орден из рук диктатора-пособника террористов, pravda.com.ua, 12 października 2003 [dostęp 2020-08-05] (ros.).
  29. Medal of Bethlehem, 2000, „JOMSA”, 55 (3), maj 2004 [dostęp 2020-08-06] (ang.).
  30. Указ Президента України № 336/2016 «Про нагородження відзнакою Президента України – ювілейною медаллю „25 років незалежності України”», president.gov.ua, 19 sierpnia 2016 [dostęp 2020-08-04] (ukr.).
  31. Протокольное Решение Совета глав государств СНГ «О награждении Почётным знаком Содружества Независимых Государств» (Совершено в Астане 16 сентября 2004 года), cis.minsk.by [dostęp 2020-08-05] (ros.).
  32. a b Леонід Кучма – Почесний доктор КПІ, kpi.ua, 25 listopada 2010 [dostęp 2020-01-04] (ukr.).
  33. Кучма Леонид Данилович – Почётный гражданин Кривого Рога Архивная копия, kryvyirih.dp.ua [zarchiwizowane 2015-04-02] (ukr.).
  34. Указ Президента України № 617/93 від 31 грудня 1993 року «Про присудження Державних премій України в галузі науки і техніки 1993 року», rada.gov.ua, 31 grudnia 1993 [dostęp 2020-08-05] (ukr.).
  35. Кучма получил звание академика Международной академии астронавтики, tass.ru, 27 marca 2019 [dostęp 2020-08-05] (ros.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]


© Materiał pochodzi z Wikipedia i jest na licencji GFDL

Losowe treści:

Wydarzenia

W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Ma ponad 1,8 m wysokości i waży dwie tony.

Rocznice

1871 – zmarł Charles Babbage, angielski, matematyk i mechanik, twórca maszyny analitycznej

1976 – premiera filmu Brunet wieczorową porą

Muzyka

21 listopada ukaże się nowy singiel wokalistki zatytułowany "Marry The Night". Artystka zaprezentowała właśnie okładkę nowego singla. Na singlu usłyszymy także prawdopodobnie kilka remiksów. Jak zdradziła piosenkarka, "Marry The Night" opowiada o jej miłości do swojego rodzinnego miasta.

Sport

Adam Małysz zabierze do Maroka swoją żonę i córkę, które wystartują w rajdzie RMF Morocco Challenge - ta mocno zaskakująca wiadomość wywołała spore poruszenie w polskich mediach.